آرشيو روزنامه
انقلاب اسلامى در هجرت شماره ٦١۰ از ٢٤ آذر تا ٨ دی
سايت آقاى ابوالحسن بنى صدر

ﺁیا فتواها ی" مراجع " صدور جواز بکار بردن قدرت در توسعه فسادهای مالی نیستند؟:

انقلاب اسلامی : در قسمت اول این فصل، فتواهایی که " مراجع " در باره رشوه ستانی داده اند و در قسمت دوم ، تازه ترین نمونه های فسادها را از نظر خوانندگان می گذرانیم :

این تعریفها از رشوه، صدور جواز استفاده از قدرت برای مال ستاندن از ﺁنهائی است که صاحب حقند و هم ازﺁنهائی است که متجاوز به حق هستند:

از چند " مرجع " تقلید این پرسش به عمل ﺁمده و ﺁنها این پاسخها را به پرسش داده اند :

◄ سئوال : متأسفانه رشوه خواری در خیلی از مراکز در حال رواج است و در صورت نپرداختن ﺁن، بسیاری از کارها انجام نمی شود . خواهشمندیم نظر اسلام را در این زمینه بیان فرمائید :

◄ ﺁیة الله بهجت : حرام است اگر صدق رشوه شرعی کند و الا حرمت ﺁن دائر مدار تضییع حقوق دیگران و منافات داشتن با شرائط ضمن عقد اجاره است.

◄ ﺁیة الله صافی گلپایگانی : اصطلاحاً رشوه در موارد دیگر رشوه محسوب نمی شود . لکن ، بهر حال، اگر گیرنده پول در ساعت کار اداریش کار را انجام دهد ، جایز نیست پول بگیرد و اگر در خارج وقت اداری انجام دهد اشکال ندارد ولی چنانچه در ساعت اداری از انجام ﺁن خودداری کند، گرفتن حقوق از دولت برایش جایز نیست و اما نسبت به دهنده پول ، چنانچه بدون دادن پول کار انجام نمی شود، مانع ندارد که پول بدهد.

◄ ﺁیة الله فاضل لنکرانی : رشوه محرم مربوط به امر قضاوت می باشد و اموری که در فرهنگ ما رشوه محسوب می شود اگر موجب تضییع حقوق دیگران یا خلاف مقررات جمهوری اسلامی ایران باشد جایز نیست.

◄ ﺁیة الله سیستانی : رشوه خواری کارمند بر خلاف قرارداد کارمندی است و جایز نیست . ولی پرداختن ﺁن در وضع موجود و در غیر مورد قضاوت ، اگر مستلزم تضییع حق دیگران نباشد، حرام نیست . گرچه گرفتن ﺁن جایز نیست.

◄ ﺁیة الله تبریزی : رشوه در باب قضاء حرام است و در غیر باب قضاء، اگر مخالف مقررات باشد، نباید انجام داد.

◄ ﺁیة الله مکارم شیرازی : رشوه خواری در باب قضاوت مطلقا حرام و از گناهان کبیره است و در غیر باب قضاوت ، چنانچه برای انجام کار خلافی پرداخته شود ، ﺁن نیز حرام است. ولی دادن وجهی برای تسریع در کار حلال ، بدون ﺁن که حقی باطل و باطلی حق یا نوبتی ضایع شود، برای دهنده اشکالی ندارد . ولی گیرنده اگر در برابر انجام وظیفه وجهی دریافت کند، برای او جایز نیست. اما اگر خارج از وقت ، کار مباحی کرده ، گرفتن وجه در مقابل ﺁن اشکالی ندارد.
انقلاب اسلامی : " فتواها " که این " مراجع " داده اند ، نمونه ای روشن از کاربرد منطق صوری در از خود بیگانه کردن دین در بیان قدرت است :

◄ در دین بمثابه بیان ﺁزادی، قدرت مزاحم حق است. بکار بردن قدرت، دو متحوی بیشتر پیدا نمی کند: 1 - استفاده از ﺁن برای دادن حق به حق دار با گرفتن پول ( که بنا بر مورد، این یا ﺁن صورت را پیدا می کند ) و 2 - استفاده از ﺁن برای تضییع حقی در ازای گرفتن پول ( که بنا بر مورد، این یا ﺁن صورت را پیدا می کند ). بنا بر این ، " فتواها " محتوای اول ، برای گیرنده، با قید اما و اگر، حلال است و برای دهنده ، بدون اما و اگر حلال است. محتوای دوم حرام . حال ﺁنکه الف - کسی که برای رسیدن به حق خویش ، پول می دهد، به اندازه پولی که می دهد، حقش ضایع می شود. ب - مهمتر از ﺁن، کارمند یا غیر کارمندی که پول می ستاند، چه در ساعت اداری کار را انجام دهد و خواه در غیر این ساعت، بنا بر موقعیتی که در قدرت دولت دارد، طرف مراجعه می شود . بنا بر این موقعیت است که پول می ستاند. و از اینهم مهمتر ج - چه در غیر ساعت اداری و خواه در ساعت اداری ، کارمندی که موقعیت خویش در دستگاه اداری را وسیله گرفتن پول در ازای انجام کاری می کند که بر عهده این دستگاه است، خود و دهنده رشوه و دستگاه اداری را فاسد می کند. و بالاخره، د - این در بیان قدرت است که هدف وسیله را توجیه می کند . در بیان ﺁزادی ، هدف وسیله را توجیه نمی کند.
در خور یادﺁوری است که در اقتصاد توحیدی ( صفحات 210 تا 217 ) ، نوشته ابوالحسن بنی صدر ، 46 شیوه استفاده از قدرت در گرد ﺁوردن مال - رشوه یک شیوه ﺁنست - با ستاندن از صاحبان حق و یا خورندگان حق دیگران ، فهرست شده اند. بدیهی است که نه این شیوه ها تمامی شیوه های مال ستانی هستند و نه بنا بر شرائط، شیوه های جدید باب نمی شوند. در فرانسه ، حکومت قانونی را به تصویب رساند که دختران با روسری نمی توانند وارد مدرسه شوند. در پی ﺁن، به زنانی که روسری دارند، در جائی کار نمی دهند و بسا به اداره ها راه نمی دهند. عملشان غیر قانونی است. اما بنا بر قاعده ای چنین رفتاری را در پیش گرفته اند : قدرت چون نیاز به اخذ مشروعیت دارد، در هر کار که بخواهد بکند، ناگزیر است حد نگهدارد. اما کافیست در موردی جوازی صادر شود تا ﺁن را وسیله مشروعیت هر کار که خواست کند.
از این رو، به شما روحانیان هشدار که در فراگیر شدن انواع فسادها ، مسئول هستید:

در اين شماره

صفحه اول

تريبون آزاد

آرشيو روزنامه‏

اطلاعيه ها

خبرهايى كه در
مجموعه نخوانده‏ايد

آخرين مصاحبه ها با ابوالحسن بنى صدر