انقلاب اسلامى: پيش از پرداختن به كم و كيف اين
دو گروه بندى، در فصل دوم، قول سعوديها در باره تحويل نشدن رهبران القاعده توسط ايران
و پيشرفت گفتگوهاى امريكا با ايران و نگرانى امريكا بابت حمله اسرائيل به تأسيسات اتمى
ايران را بخوانيد:
گفتگوهاى ايران با امريكا پيشرفت كردهاند!؟ و امريكا
نگران حمله اسرائيل به تأسيسات اتمى ايران است:
انقلاب اسلامى: اين فصل را در دو قسمت مىخوانيد:
در قسمت اول، دو گزارش، يكى از واشنگتن پست در باره نارضائى سعوديها از رژيم ملاتاريا
بخاطر تحويل ندادن سران القاعده و رابطه «راديكالهاى» سپاه با القاعده و نيز پيشرفت
گفتگوهاى امريكا و ايران بر سر القاعده و عراق و در قسمت دوم، سياست اتمى رژيم و بيم
امريكا از حمله اسرائيل به تأسيسات اتمى ايران:
سعوديها: ايران در تحويل سران القاعده سر مىدواند
و آيا گفتگوهاى ايران و امريكا پيشرفت كردهاند؟:
واشنگتن پست (12 اوت) قول يك مقام سعودى مسئول
مبارزه با تروريسم را اينطور نقل كردهاست: افزودن بر 15 تن از رهبران القاعده و كادرهايش
در ايران هستند. اما ايران حكومتهاى عرب كه خواهان استرداد اين افراد هستند، را سر
مىدواند. در ميان اعضاى رهبرى القاعده كه
به قول مقامات ايران در «خانههاى امن» هستند، يكى سعد بن لادن است كه قرار است جانشين
پدر خود، اسامه بن لادن، در رهبرى سازمان القاعده بگردد. غير از او، سيف العدل، يك
مصرى كه امريكائيها او را رئيس اطلاعات سازمان القاعده است نيز در ايران است.
همان مقام گفتهاست: ايران از تحويل سران القاعده
طفره مىرود. ماهها مقامات ايران مىگفتند هويتهاى آنها را نمىشناسند.
هدف از توجيه 11 اوت روزنامه نگاران توسط حكومت
سعودى اين بود كه ثابت كند سعوديها با امريكا در مبارزه با تروريسم، از جمله، در گرفتن
امتيازها از تهران، همكارى نزديك دارد.
علامت ديگر همكارى سعوديها با امريكا اين كه
به قول همان مقام سعودى، در روزهاى اخير افراد اف بى آى، در رياض، به پرونده على الغمدى،
رهبر القاعده در عربستان دسترسى كامل پيدا كردند. الغمدى كسى است كه ترورهاى 12 مه
رياض را سازمان داد و در ماه ژوئن دستگير شد. بر اثر آن ترورها، 34 تن، از جمله 9 امريكائى،
كشته شدند.
اين مقام سعودى مىگويد: افزون بر سعد بن لادن
و سيف العدل، سليمان ابوغيث سخنگوى القاعده كه كويت تابعيت او را لغو كردهاست و ابومصيب
زرقاوى، اردنى كه سال پيش، پس از آنكه در افغانستان زخمى شد، به بغداد گريخت، در ايران
هستند. سعد بن لادن كه 23 يا 24 سال سن دارد، يكى از بزرگ سالترين اولاد متعدد اسامه
بن لادن است. او بمدت 5 سال با پدر خود در سودان بسر برد و بعد از آنكه حكومت سودان
عذرشان را خواست، به افغانستان رفتند و رهبرى القاعده را در اين كشور مستقر كردند.
سازمانهاى اطلاعاتى غرب يك سال است كه مىگويند سعد در ايران است. گزارشهاى متواتر
بر آنند كه مقامات ايران او را از اين كشور بيرون بردهاند.
بنا بر قول مقامات اطلاعاتى امريكا و متحدانش
، از ايران، سيف العدل سه عمل تروريستى در ماه مه را، در رياض، همآهنگ كردهاست. اين
امكان كه تحت كنترل ايران سيف العدل ترورها را سازمان داده باشد، امريكا و عربستان
را عصبانى كردهاست.
سئوال واقعى اينست :مقامات دولتى كه اعضاى
القاعده در مهار آنها هستند، كيانند؟ مقامات واوك و رهبران راديكال سپاه پاسداران طى
سالها، با القاعده، اتحادهاى ادوارى داشتهاند. در عوض، اصلاح گرايان در علن با تأمين
دادن به اعضاى القاعده مخالفت كردهاند.
مقام سعودى مسئول مبارزه با ترور مىگويد: مقامات
عربستان كوشيدهاند ايران را برآن دارند 7 يا 8 تن از اعضاى القاعده را تحويل بدهد.
مصريها و الجزايريها نيز خواستهاند اعضائى از القاعده را كه تابعيت اين كشورها را
دارند، به آنها تحويل داده شوند. در عوض، كويت گفته است ابوغيث را نمىخواهد.
امريكا با ايران روابط ديپلماتيك ندارد اما
از طريق واسطه به ايران حالى كردهاست كه خواستار استرداد اعضاى القاعده به امريكا
يا كشورهاى دوست امريكا است. سخنگوى وزارت امور خارجه، فيليپ ريكر، مىگويد: ما به
ايران حالى كردهايم كه آنها مىبايد اعضاى القاعده را تحويل بدهند.
استراتفور (18 اوت) مىپرسد آيا ايران آماده همكارى
با امريكا در مبارزه با القاعده است؟ در پاسخ به اين پرسش، قول روحانى دبير شورايعالى
امنيت ملى را نقل مىكند. او گفته است: ايران هم مانند امريكا هدف حملههاى تروريستى
القاعده بوده است. چه بسا ايران در امرهاى واقع دستكارى مىكند تا نشان دهد مورد حمله
القاعده واقع شدهاست. با وجود اين، اگر ايران بخواهد با امريكا همكارى كند، هدف حملههاى
القاعده مىشود.
حسن روحانى، دبير شورايعالى امنيت ملى، در گفتگو
با وزير خارجه استراليا كه حكومتش مؤتلف امريكاست، گفتهاست: ايران هدف چندين حمله
القاعده بودهاست. در 17 اوت، ايرنا گزارش كرد كه حسن روحانى گفتهاست ايران با القاعده
مبارزه كرده و چند صد تن از اعضاى آن را توقيف كردهاست.
سخنان روحانى علامت دادن مستقيم به امريكا
و حاكى از اينست كه ايران در جنگ با القاعده، با امريكا همكارى مىكند. تهران و واشنگتن
در گفتگو بر سر دو موضوع هستند: وضعيت در عراق و اعضاى القاعده كه در ايران هستند.
در حقيقت، هيچ معلوم نيست كه ايران هرگز هدف حمله القاعده بوده باشد و يا ايران آماده
همكارى با امريكا در متلاشى كردن سازمان القاعده باشد. خطرى كه همكارى با امريكا، براى
ايران، دارد اينست كه القاعده بر ضد ايران شود.
روابط ايران با القاعده مهمترين مسئله مورد
توجه امريكاست. واشنگتن بر اين باور است كه بازداشتن القاعده از حملات تروريستى آتى
در گرو آنست كه هيچ كشورى، بخصوص كشورهائى كه با امريكا خصومت مىورزند، پناهگاه رهبران
و اعضاى آن نشود. بنظر امريكا، اين امر مانع از تجديد سازمان القاعده نيز مىشود.
ايران - يك دولت اسلامى كه با افغانستان و
پاكستان و عراق همسايه و در بعضى هدفها با القاعده اشتراك دارد - ميزبان جالبى براى
اعضاى القاعدهاست. تهران، همانند بن لادن، خواهان بيرون رفتن امريكا از شبه جزيره
عربستان است. ايران مىخواهد ابر قدرت منطقه بگردد و با وجود سلطه قواى امريكا بر منطقه،
اين دلخواه تحققپذير نيست. علاوه بر اين، بى ثباتى كه القاعده در كشورهاى پاكستان
و عربستان و يمن بوجود مىآورد را ايران بسود نفوذش در اين كشورها مىداند.
با وجود اين، دلايل ناسازگارى ايران با القاعده
نيز وجود دارند: القاعده مىخواهد يك خلافت اسلامى سنى بوجود آورد و ايران شيعه است.
و با استقرار دولتى دلخواه القاعده در عربستان، رقيبى براى ايران، در نفوذ در منطقه،
بوجود مىآيد. بديهى است اين دو دليل، ربطى به كوتاه مدت ندارند. ديپلماتهاى ايرانى
به استراتفور مىگويند القاعده به تأسيسات ايران، حتى ايران اير، حمله تروريستى كردهاست.
مقامات ايرانى، در سطح عالى، مشغول گفتگو
با امريكا هستند. و رويدادهاى اخير حاكى از آنند كه در گفتگوها براى همكارى، پيشرفت
بعمل آمدهاست. در 17 اوت، ايرنا گزارش كرد كه عراق مىخواهد، در 1 سپتامبر 2003، سفارت
خود را در ايران باز بگشايد. بدينسان، ايران مىخواهد با روابط ديپلماتيك خود را با
عراق تحت اشغال امريكا، توسعه بدهد. و نيز بمعناى برسميت شناختن غير مستقيم نقش امريكا
در عراق و بسا گشايش باب گفتگوها و همكارى با امريكاست.
دو روز پيش از اين، در 16 اوت، وزارت خارجه
امريكا سازمان مجاهدين خلق و شوراى ملى مقاومت را سازمانى تروريستى خواند و وزارت دادگسترى
امريكا دستور بستن دفاتر اين سازمان را صادر كرد. ايران از ائتلاف امريكا با سازمان
مجاهدين خلق از زمان تصرف عراق بدين سو، عصبانى بود. بدين كار، واشنگتن از اين گروه
فاصله مىگيرد. اين سازمان در عراق مستقر است و دو دهه است با رژيم روحانيان در نزاع
است. اقدام امريكا امتيازى است كه به تهران مىدهد.
هدف گفتگوهاى امريكا با ايران اينست كه از برخورد
ميان دو كشور جلوگيرى و نگرانى امريكا را بابت روابطش با القاعده، تخفيف دهد. در جريان
ملاقات با وزير امور خارجه استراليا، آلسكاندر دونر Downer، در اواخر ماه مه، روحانى
مدعى شدهاست ايران قبل از 11 سپتامبر نيز در جنگ با القاعده بودهاست. افزون بر
500 تن از اعضاى آن را دستگير و به كشورهاى متبوعشان تحويل دادهاست. بديهى است با
توجه به نزديكى استراليا با امريكا، مخاطب او امريكا بودهاست.
سخنان روحانى در اين باره كه القاعده در تدارك
عمليات تروريستى در درون ايران بودهاست، بموقع بودند. زيرا زمانى اظهار شدند كه گفتگوهاى
امريكا و ايران پيشرفت كردهاند. سخنان روحانى بسا بخاطر آن بودهاست كه به امريكائيان
بفهماند كه در نگرانيش بابت القاعده شريك است.
بگفته روحانى، القاعده در تدارك عمليات تروريستى
گستردهاى در درون ايران بود اما دواير اطلاعاتى ايران آنها را خنثى كردند. اما اگر
چنين عملياتى تدارك ديده مىشدهاند، دواير اطلاعاتى نمىتوانستهاند از آنها يك شبه
مطلع شده و خنثى كردهباشند. گردآورى اطلاعات و عمليات خنثى سازى، هفتهها و بلكه ماهها
وقت مىبرد. روحانى در ماه مه اين ادعا را نزد وزير خارجه استراليا كردهاست. زمانى
كه امريكا و ايران بيشتر بهم دندان نشان مىدادند و كمتر گفتگوهاى سرى.
ايران حق دارد نگران باشد. بدون ترديد القاعده
از همكارى دولت خامنهاى - خاتمى با حكومت بوش راضى نيست و بيشتر از آن، از تحويل اعضايش
به كشورهائى چون مصر و كويت و عربستان سعودى، كشورهائى كه اعضايش زندانى و شكنجه خواهند
شد، ناراضى است.
گزارشهاى گوناگون و شايعهها حاكى از آنند
كه چندين تن از سران القاعده، از جمله امين الظواهرى و سيف العدل و سليمان ابوغيث و
سعد، پسر اسامه بن لادن، پنهانى از ايران بيرون برده شدهاند. اگر تهران مىخواست اين
افراد را تحويل بدهد، ضربهاى به القاعده بود. در آن صورت، ضربههاى متقابل القاعده
و بى ثبات كردن رژيم ايران، غير منتظر نبود.
