روزنامه كريستين ساينس مونيتور (10 ژوئن)، از قول فرستاده خود در مسكو، گزارش مى‏دهد كه برنامه اتمى ايران و اين امر كه ايران فعاليتهاى خود را از آژانس بين المللى انرژى اتمى، پنهان كرده‏است، موجب نگرانى عميق حكومت روسيه شده‏است. آشكار شدن اين امر كه ايران در زمينه غنى كردن اورانيوم پيشرفت كرده‏است، بحثى را ميان كارشناسان اتمى برانگيخته است.
روسيه مهمترين شريك ايران در زمينه اتمى است و نيروگاه اتمى بوشهر، به ارزش يك ميليارد دلار را مى‏سازد. حال بعد از سالها دفاع كردن از برنامه اتمى ايران، بمثابه برنامه استفاده صلح‏آميز از اتم، احساس مى‏كند رودست خورده‏است و طرز فكر مقاماتش تغيير مى‏كند.
نخست وزير انگليس، تونى بلر، وقتى اعلان كرد مسكو شرائط جديدى به ايران تحميل كرده‏است، تحول در سياست روسيه را بر همگان آشكار گرداند. روشن شد كه روسيه به ايران سوخت اتمى نخواهد داد تا كه ايران پروتكل الحاقى به قرار داد منع انتشار سلاح اتمى را امضاء و اجرا كند.
اما مقامات روسيه و ايران تكذيب مى‏كنند كه روسيه شرائطى مقرر كرده باشد. آنها مى‏گويند دو كشور مشغول تنظيم جزئيات موافقتنامه تحويل سوخت اتمى از سوى روسيه و بازپس گرفتن زباله آن از سوى اين كشور است. با وجود اين، روسيه شگفت زده شده‏است از اطلاع از وجود دستگاه غنى سازى اورانيوم نطنز. دستگاه تبديل اورانيوم ديگرى نيز در اصفهان بر پا شده‏است.
آنتون خلوپكو Khlopkov، كارشناسان ايران در RIR Centerمسكو، (مؤسسه تحقيقات نظامى كه پيش بينى مى‏كند ايران تا 2006 قادر به توليد اسلحه اتمى مى‏شود)، مى‏گويد:
"مقامات روسى با درك تهديدى كه مجهز شدن ايران به سلاح اتمى بوجود مى‏آورد، به موضع امريكا نزديك شده‏اند. نه تنها كارشناسان امريكائى كه كارشناسان روسى نيز از خبر وجود دو مركز اتمى و اين دو دستگاه غنى كردن اورانيوم (اصفهان و نطنز) غافلگير شده‏اند. امريكا و روسيه و كشورهاى اروپائى مى‏بايد همكارى كنند و كشور و مؤسسه‏هائى را بجويند كه اين تأسيسات را در اختيار ايران گذاشته‏اند. احتمال مى‏رود ايرانيها تأسيسات را از كره شمالى يا پاكستان بدست آورده باشند."
امريكا از 35 عضو آژانس بين المللى انرژى اتمى خواسته است، در اجلاس 16 ژوئن خود، اعلام كند ايران قرارداد منع انتشار سلاح اتمى را نقض كرده‏است.
طى سالها، روسيه مى‏گفت ايران قادر به غنى كردن اورانيوم نيست. اما درجريان ديدار از مركز اتمى نطنز - كه ايران وجود آن را به آژانس اطلاع نداده‏بود - محمد البرادعى، رئيس آژانس بين المللى انرژى اتمى، آن را "پيشرفته" توصيف كرد. دو كارشناس اتمى امريكا، در مقاله‏اى كه در بولتن دانشمندان اتمى انتشار داده‏اند، قيد كرده‏اند كه ايران به 10 كشورى پيوست كه اينگونه دستگاههاى گريز از مركز centriuges را مى‏سازند.
اتحاديه اروپائى نيز، به نوبه خود، مصراً، از ايران خواسته است پروتكل الحاقى به قرارداد منع انتشار سلاح اتمى را امضاء و ابهامهاى موجود در برنامه اتمى خود را رفع كند.
لوموند (16 ژوئن) گزارش مى‏كند كه در اتحاديه اروپا كه ماههاست در باره همكارى بازرگانى با تهران گفتگو مى‏كند، اين فكر قوت مى‏گيرد كه امضاى پروتكل الحاقى را نيز جزو شروط امضاى توافق با ايران قرار دهند.
و در 16 ژوئن، در لوكزامبورك، وزراى خارجه كشورهاى اروپائى گرد آمدند و به اين تصميم رسيدند كه اگر تهديدهاى سلاح اتمى و يا اسلحه شيميائى و بيولوژيك از راه ديپلماسى بر طرف نشدند، توسل به زور ناگزير مى‏شود. اسم ايران برده نشد اما مخاطب اول اين تهديد، رژيم ايران است.
لوموند (16 ژوئن) اجلاس آژانس بين المللى انرژى اتمى را گزارش مى‏كند:
در 6 مه، آقا زاده، "رئيس" سازمان انرژى اتمى ايران، توضيحاتى به آژانس داده بود كه قانع كننده تلقى نشده بود. يك ديپلمات غربى مى‏گويد:
توضيحات ظاهرى از شفافيت داشتند و بجاى آنكه پاسخهائى براى سئوالهاى موجود باشند، سئوالهاى جديدى برانگيختند.
البرادعى در گزارش خود به اجتماع حكام آژانس، ايران را متخلف شناخت و از آن خواست پروتكل الحاقى را امضاء كند. با وجود اين، آژانس برآن نشد با كشورى رويه خشن درپيش بگيرد كه با آژانس گفتگو مى‏كند و مى‏تواند ميان گروه 77 كه از كارزار تبليغاتى امريكا بر ضد تهران و خودارى سمج اسرائيل از پيوستن به قرارداد منع انتشار اسلحه اتمى، خشمگين هستند، متحدانى پيدا كند. امريكا ناگزير شد تقاضاى محكوم كردن ايران را رها كند. احتمال آنست كه موافقت شود كه رئيس آژانس، البرادعى، طى اظهاريه‏اى ايران را به رعايت نظم آژانس و عمل به قرارداد بخواند. انقلاب اسلامى:
بدين قرار، امريكا ترجيح داده‏است در مورد برنامه اتمى ايران، روسيه و ايران را جلو بياندازد. با توجه به افتضاحى كه دروغ سازى در باره اسلحه كشتار جمعى عراق ببار آورده‏است، امريكا نمى‏خواهد، براى فشار به ايران، قدم پيش گذارد. زيرا از آن بيم دارد كه اگر قدم پيش بگذارد، اروپا و روسيه، نه در كنارش كه در برابرش قرار بگيرند و منزوى بگردد. نتيجه سياستش اينست كه ايران منزوى است.