|
ايران و امريكا: دو سياست با يك ماهيت و جهتهاى متضاد؟
انقلاب اسلامى: در قسمت اول، از قول اوزى اراد، "سه مايه نگرانى" امريكا را، در آنچه به سياستى كه ملاتاريا در پيش گرفتهاست و در قسمت دوم، خبرها و نظرها را مىخوانيد كه گوياى تمايلهاى موجود در باب نوع رابطه با امريكا، در جبهه خامنهاى - هاشمى رفسنجانى هستند:
سلاح اتمى و تروريسم و دخالت رژيم ايران
در عراق، سه موضوع دلنگرانى حكومت بوش:
انقلاب اسلامى: اوزى اراد، از مسئولان بلند پايه موساد بوده، مشاور سياسى نتان ياهو و... بوده و امروز رئيس مؤسسه مطالعات سياسى و استراتژيك هرزليا است. در 4 مه، مصاحبهاى با او در باره "ايران" بعمل آمدهاست كه نكات اصلى آن عبارتند از:
از آنجا كه مصاحبه در پى انتشار گزارش وزارتخارجه امريكا بعمل آمدهاست، بجاست يادآور شويم كه بنابر اين گزارش، در سال 2002، ايران مقام اول را از لحاظ حمايت از تروريسم بدست آوردهاست.
پرسش و پاسخ ميان مارك توبياس و اوزى آراد بعمل آمدهاند:
* آيا امروز مىتوان از وجود جنگ سردى ميان امريكا و ايران سخن گفت؟
* اوزى آراد: تنش كنونى ميان امريكا و ايران فرآورده نزاعها بر سر سه موضوع است:
- موضوع اول، برنامه اتمى ايران و پيشرفتى است كه كردهاست. با توجه به سرعت پيشرفت اين برنامه، مسئله بيش از پيش براى امريكا حاد شدهاست.
- موضوع دوم، دست داشتن ايران در تروريسم است. سازمانهاى متعددى از ايران حمايتهاى سياسى و مالى و تسليحاتى دريافت مىكنند و ايران به آنها روحيه مىدهد. بخصوص حماس و جهاد اسلامى و ديگر سازمانهاى فلسطينى عضو جبهه امتناع كه از مبدء دمشق، عمليات مىكنند و البته حزب الله لبنان. بنا بر تازهترين گزارش وزارتخارجه امريكا، ايران كشورى است كه در سال 2002، بزرگترين حمايتها را از تروريسم بعمل آوردهاست.
- سومين موضوع، تقلاهاى تهران براى مداخله زيركانه در امور عراق است. بدون ترديد ايران مىخواهد شيعه عراق را عامل سياست خويش در جلوگيرى از موفقيت هدف امريكا در بازسازى عراق و استقرار مردم سالارى در اين كشور بگردد. برخى از روحانيان ايران عراقىها را به دست زدن به انتفاضه مىخوانند و از عمل انتحارى را مىستايند.
اين سه موضوع مىگويند كه در واقع، امريكا و ايران در راه روياروئى و برخورد با يكديگرند.
* مارك توبياس: آيا وقتى شما از تقلاى ايران براى ورود به صحنه عراق و عمل در اين كشور با وسيله كردن گوههاى شيعه سخن مىگوئيد بطور خاص به سپاه بدر، شاخه نظامى مجلس اعلاى انقلاب اسلامى عراق، عمدهترين سازمان شيعه مخالف رژيم صدام، نظر داريد؟ علت بازآمدن تنش چيست؟
* اوزى آراد: نه تنها آنها، بلكه همه واعظان و قال چاق كنها كه در خدمت بنيادگرائى ايرانى، در شمال و جنوب عراق فعاليت مىكنند. در واقع، ايران دو رشته اقدامات بعمل مىآورد تا پايههاى نفوذ خويش را در عراق محكم كند: يكى تقويت بنيادگرائى در جامعه عراقى و ديگرى تبليغات بسود انجام انتخابات آزاد در عراق. علت نيز ساده است: شيعههاى عراق 60 درصد جمعيت اين كشور را تشكيل مىدهند در صورت انجام انتخاباتى بظاهر دموكراتيك، مىتوانند دولت شيعى اسلامى را در عراق تشكيل دهند و در عراق نيز، دولتى از روى الگوى دولت دين سالار ايران مستقر كنند. علت بروز ناگهانى تنش ميان امريكا و ايران اينست.
* مارك توبياس: در چنين موقعيتى، امريكا با سازمان مجاهدين خلق، گروه اصلى مخالف رژيم ايران، موافقتنامه آتش بس امضاء مىكند. با گروهى مسلح كه از مبداء عراق، با رژيم آيةاللهها مبارزه مىكند. اين موافقتنامه به قواى امريكا امكان مىدهد آزادانهتر مرزهاى ايران و عراق را ديده بانى كنند.
* اوزى آراد: اين موافقت، با ديدگاه امريكا و مجاهدين خلق، در وضعيت كنونى عراق، كاملاً، خوانائى دارد. امريكا با يك سازمان تروريستى توافق امضاء مىكند.
* مارك توبياس: اما سازمان مجاهدين خلق در فهرست سازمانهاى تروريست وزارتخارجه امريكاست. وزير خارجه ايران، كمال خرازى، نه تنها نگرانى خود را از امضاى اين موافقتنامه كرد بلكه سياست "يك بام و دو هوا"ى امريكا را خاطر نشان كرد: اين اولين توافقنامه ايست كه امريكا با يك سازمان تروريستى امضاء مىكند.
* اوزى آراد: بله. اما اين گروه شيعه ملهم از ماركسيسم، بهنگام انقلاب ايران، 20 سال پيش، به فعاليتهاى تروريستى مىپرداخت. از آن زمان، يك سازمان مخفى است كه به اميد بر انداختن رژيم آية اللهها مبارزه مىكند. در حال حاضر، دست اندر كار فعاليت تروريستى بر ضد امريكا نيست. با وجود اين، منطقى اينست كه اين موافقتنامه تهران را نگران كند. زيرا موجب قوت كار امريكا در مخالفتش با دخالت ايران در عراق مىشود.
* مارك تولبياس: آيا ايران به راستى وسائل برانگيختن يك انقلاب اسلامى در عراق را دارد؟ بر پايه بى ثباتى، مىتواند بنيادگرائى را در عراق برانگيزد؟
* اوزى آراد: نه. فكر نمىكنم ايرانيها براستى باور دارند كه مىتوانند يك رژيم اسلامى در عراق بر سر كار آورند. آنها روش بستوه آوردن را در پيش گرفتهاند تا از استقرار ثبات در منطقه جلوگيرى كنند تا نفوذ پيدا كنند و بنياد گرائى را رواج دهند. ايران اين سياست را در عربستان سعودى، در بحرين، در جمهوريهاى مسلمان عضو شوروى سابق و نيز در افريقا بكار مىبرد.
* مارك تولبياس: جون ولف، معاون امور منع گسترش اسلحه كشتار جمعى مىگويد: ايران مخفيانه در كار ساختن سلاح اتمى است. ميزان پيشرفت ايران سخت نگرانى آور است. آيا سخنان او بدين معنى است كه توليد سلاح اتمى به مرحلهاى رسيدهاست كه ايران در حال ورود به جرگه كشورهاى داراى سلاح اتمى است؟
* اوزى آراد: بتازگى امريكائيها كشف كردند كه ظرفيت ايران براى توليد اورانيوم غنى شده كه بكار تهيه بمب اتمى مىآيد، بيش از آن پيشرفت كردهاست كه آنها فكر مىكردند. معناى آن اينست كه در واقع، ايران در شرف توليد سلاح اتمى است.
* مارك تولبياس: در اين صورت، چرا امريكائيها نخست به ايران نرفتند؟ آيا به اين دليل كه زمينه سياسى به اندازه كافى آماده براى عمل در ايران نبود؟
* اوزى آراد: امريكائيها نخست مىبايد در عراق مداخله مىكردند. صدام حسين شمار زيادى از قطعنامههاى سازمان ملل را اجرا نكرده بود و از لحاظ حقوقى ، مجوز لازم را بدست دادهبود. اما در آنچه به ايران مربوط مىشود، يك قطعنامه نيز برضد ايران صادر نشده بود. در حال حاضر، ميان ايران و آژانس بين المللى انرژى اتمى نيز، نزاعى وجود ندارد. زمينه سياسى بقدر كافى مساعد براى عمل در ايران نيست. واشنگتن هنوز فاقد مشروعيت براى مداخله در ايران است.
* مارك تولبياس: آيا در طبقه سياستمداران ايران در برخوردار كردن كشور از سلاح اتمى اتفاق نظر وجود دارد؟ بى حسى جامعه بين الملى نسبت به اين خطر از چه رو است؟
* اوزى آراد: تا كنون، اتمام حجتى به ايران در باره زير پا گذاشتن موافقتنامه هائى كه با آژانس انرژى اتمى در باب عدم توليد اسلحه اتمى، امضاء كرده، داده نشده است. جامعه بين المللى بى حسى بزرگى را در قبال برنامه توليد اسلحه اتمى ايران، از خود، نشان مىدهد. ايران اين برنامه را به كمك روسيه، كره شمالى، چين در گذشته و بسا پاكستان به اجرا در آوردهاست. هيچكس به ايران يادآور نشدهاست كه در معرض مجازاتها و عمليات بين المللى قرار خواهد گرفت.
* مارك تولبياس: مطبوعات بين المللى از وجود نقشهاى خبر مىدهند كه واشنگتن براى ايران تهيه كرده و در كشو ميز رئيس جمهورى امريكاست.
* اوزى آراد: من شخصاً اين نقشه را نمىشناسم. اما مىدانم كه امريكائيها بسيار و بطور جدى در باره مسئله ايران فكر مىكنند. مسئولانى چون دونالد رامسفلد، اظهارات علنى نيز در اين باره كردهاند. من مىدانم كه موضوع ايران بحثهاى متعددى را برانگيخته است. شور و مشورتهاى بسيارى در بارهاش بعمل آمدهاند. در واشنگتن، تحليلها و و ارزيابيها انجام شدهاند. اما نمىدانم قدرت امريكا تصميمهائى نيز گرفتهاست يا خير؟ آيا سياستى معين گشته و برنامه عملى تهيه شدهاست يا نه؟
* مارك تولبياس: سفير اسرائيل در امريكا، دانى آيالون Ayalon، در اين هفته، خواستار فشارهاى سياسى بقصد سلب مشروعيت از رژيم ايران شد. او مجازاتهاى اقتصادى و منزوى كردن ديپلماتيك ايران را توصيه مىكند.
* اوزى آراد: فرض اينست كه اگر سفير اسرائيل اين اظهارات را كرده، از تلو اويو دستور دريافت كردهاست. چنين اظهاراتى نمىتوانند ابتكار شخصى باشند.
* مارك تولبياس: آيا شما فكر مىكنيد در ايران امروز، زمينه مساعدى براى تغيير رژيم وجود دارد؟
* اوزى آراد: 15 سال است كه گفته مىشود چنين زمينه مساعدى وجود دارد. اما مسئله ديگر است. بايد با قطعيت بدانيم كه آيا تغيير رژيم در ايران، خواه ظرف 6 ماه يا يك سال، موجب بر سر كار آمدن رژيمى مىشود كه بار ديگر خصومتى با امريكا و اسرائيل و صلح نداشته باشد، كه دست از حمايت از تروريسم و توليد اسلحه كشتار جمعى بردارد. با اينهمه، استقرار مردم سالارى در ايران، خود، قدمى مهم است. بسيارى از ايرانيان امروز زشتكاريهاى بنيادگرائى را ديدهاند و بدشان نمىآيد دست از خارج، آنها را، در آزاد كردن خويش از رژيم كنونى، يارى دهد. بخصوص كه نيمى از مردم نيز از خاتمى و جريان اصلاح طلب سر خورده شدهاند.
مارك تولبياس: آيا شما ايران را بزرگترين خطر براى اسرائيل مىدانيد؟
* اوزى آراد: اسرائيل با دو مسئله عمده رويارو است: تروريسم فلسطينى و تهديد به اسلحه غير متعارفى از سوى ايران. و هر دو بسيار مشكل هستند.
* مارك تولبياس: آينده منطقه را از زمانى كه امريكائيها در عراق و افغانستان قوا مستقر كردهاند، چگونه مىبينيد؟
* اوزى آراد: مسئله امروز اينست كه آيا امريكا توان سياسى و آن كله را دارند كه، برغم مشكلاتى كه در عرصه بين المللى ببار مىآورد، تا آخر جنگ با "دولتهاى لات" را ادامه بدهند يا خير؟ بخصوص كه كشورهائى وجود دارند، بخصوص در اروپا، كه زير پاى امريكائيها را خالى مىكنند.
* مارك تولبياس:با اينهمه، مىبينيم كه فشارهاى امريكا بر سوريه، دارد نتيجه مىدهد: سوريه ديگر به سران رژيم صدام حسين پناه نمىدهد.
* اوزى آراد: پيروزى امريكا در عراق، بناگهان بسيارى بچههاى عاقل در خاورميانه ببار آورد. اگر به آنچه در جريان دو ماه اخير روى دادهاست، رجوع كنيم، مىبينيم دست كم سه صاحب نقش دارند تغيير رويه مىدهند: سوريه و نيز عربستان سعودى كه نمىخواهد شركتهاى نفتى عربستان را از دست فرو گذارند و به سراغ عراق بروند و فلسطينيها كه سرانجام نخست وزيرى را معين كردند زيرا دانستند جز اين نمىتوانند كرد. اما تغيير آريل شارون، نخست وزير اسرائيل، نيز شگفتى آور است. او نيز مىگويد نمىخواهد رفتارش از ديد امريكا نامطلوب باشد. به سخن ديگر، وقتى معلم كلاس آمريت بخرج داد، همه بچهها عاقل شدند و به انضباط آمدند.
* مارك تولبياس: اما آيا فكر مىكنيد كافيست معلم آمرى شد تا رژيم ايران را سرجاى خود نشاند؟
* اوزى آراد: اين سئوالى عالى است. اين سئوال مرا بر مىانگيزد تا استدلال خود را بسط دهم. همانطور كه از پاسخ شما بر مىآيد، پاسخ اينست كه البته نه. و اگر از خود بپرسيم چرا جواب منفى است؟ پاسخ خواهيم داد كه آنچه موضوع نزاع است، از نظر ايران بسيار مهم است. اگر مثال آريل شارون را بگيريم، كافيست او مواضع خود را ميانه روانهتر كند تا نشان بدهد انعطافپذير است. اسد، خود، گفت آماده مذاكره و توافق با شارون است. اينگونه اظهارات امتياز دادنهاى بزرگ بحساب نمىآيند. در عوض، ايرانيان خود را در موقعيتى قرار دادهاند كه مىبايد تصميمهاى بسيار سختترى را اتخاذ كنند. مابه النزاع ايران با امريكا، براى ايران و نيز براى امريكا، بسيار مهمتر است. بدين خاطر، تا بحال، امريكائيها نتوانستهاند با ايفاى نقش معلم كلاس، رفتار ايرانيها را تغيير دهند. ايران همان سياستها را تعقيب مىكند و از مقاصد خود دست برنداشتهاست. بنا بر اين، معلم اگر مىخواهد ايران را به رعايت انضباط وادار كند، مىبايد شلاق خود را بكار برد.
انقلاب اسلامى: بدين سان، سخنگوى راست گرايان اسرائيل، مىخواهد امريكا وسيله كار شارون در خاورميانه شود. بديهى است كه پاسخهاى اوزى آراد، خواست تمايل افراطى بنيادگراها و محافظه كاران جديد امريكائى را نيز بيان مىكند. سخنان پاول كه در قسمت دوم مىخوانيد، نشان مىدهد كه توصيه آراد بر منزوى كردن ايران و مجازاتهاى اقتصادى، از سوى حكومت بوش پذيرفته شدهاست.
اما، همانطور كه از گروگانگيرى تا جنگ 8 ساله و از آن ببعد ديدهايم و مىبينيم، كسانى در رژيم هستند كه زمينه لازم را براى "مشروعيت" اقدام نظامى در ايران، فراهم مىآورند.
|
| 
روزها بر رئيس جمهور چگونه مى گذرد از 11 تير تا 25 مهرماه 1359