|
|
|
سازش ستيز با امريكا و سازش و ستيز دو جبهه خامنهاى و خاتمى از رهگذر رابطه با امريكا؟:
انقلاب اسلامى:
اين فصل را در سه قسمت از نظر خوانندگان مىگذرانيم:
در قسمت اول، نوشتههاى مطبوعات امريكائى و غير امريكائى را در باره گفتگوهاى "ايران" و امريكا و در قسمت دوم خبرها و اطلاعات و اظهار نظرهاى كه بر زبان مقامات رژيم جارى شدهاند و يا در رسانههاى ايران آمدهاند و در قسمت سوم، سازش و ستيز دو جبهه خامنهاى و خاتمى را بر محور رابطه با امريكا مطالعه مىكنيم:
امريكا و "ايران" هم بر سر ميز مذاكره نشستهاند و هم امريكا براى "ايران" خط و نشان مىكشد؟!:
از 11 مه بدين سو، خبرگزاريهاى رويتر و آسوشيتدپرس و فرانس پرس، خبر گفتگوهاى امريكا و ايران را انتشار مىدهند. روزنامههاى نيويورك تايمز و واشنگتن پست و yaD ot ASU گزارشها را موضوع بحث قرار دادهاند:
* در 11 مه 2003، رويتر از قول يك مقام امريكائى گزارش كردهاست كه بتازگى، در ژنو، نمايندگان ايران و امريكا به گفتگو نشستهاند. موضوع گفتگو عراق بودهاست.
گفتگو با كمك سازمان ملل ميسر شدهاست اما نمايندگان امريكا و ايران، دو به دو، در آن شركت كردند. پيش از آن نيز، ايران و امريكا، در گفتگوئى چند جانبه، بر سر افغانستان شركت كردهبودند.
قصد از گفتگوها، بر قرار كردن رابطه ديپلماتيك ميان دو كشور و يا برنامه گذارى گفتگوهاى آشتى جويانهاى نيست كه كلينتون مىخواست انجام دهد. مقام امريكائى مىگويد:
"قصد ما ادامه گفتگو نيست بلكه تأمين منافع امريكاست".
در 10 مه، كلين پاول كه در حال سفر به اسرائيل بود، در هواپيما گفت:
در حال حاضر، بر قرار كردن روابط ديپلماتيك موضوع گفتگو نيست اما با تهران راه و ارتباط داريم و بتازگى، روال منظمى به آن بخشيدهايم.
ما مجارى ارتباطى داريم و از طريق آنها به ايرانيها ابلاغ كردهايم كه آنها، بر مبناى تغيير وضعيت استراتژيك، مىبايد در سياستهاى خود تجديد نظر كنند. با تأكيد بر ضرورت پى نگرفتن برنامه توليد سلاح اتمى.
در موضوع مجاهدين خلق ايران، ايران و امريكا منفعت مشترك دارند. هر دو دولت مىخواهند مجاهدين را خلع سلاح و متفرق كنند. اما تحليل گران مىگويند امريكا از آن بيم دارد كه اگر مجاهدين را تحويل ايران دهد، جملگى اعدام شوند. در 10 مه، سخنگوى ارتش امريكا گفت:
مجاهدين پذيرفتهاند تحت كنترل امريكا در آيند. تانكها و ديگر تسليحات خود را تحويل دادهاند.
*yaD ot ASU مورخ 11 مه، بر اينست كه بعد از 23 سال، ايران در پى برقرارى رابطه با امريكاست و در ژنو، با امريكا وارد گتفگوهاى محرمانه شدهاست. ديپلماتهاى امريكائى و ايرانى مىگويند بر سر حكومت عراق گفتگو مىكنند.
در گفتگوهاى هفته پيش، از سوى امريكا، زلماى خليل زاد، نماينده ويژه بوش در افغانستان و عراق، در گفتگوهاى هفته گذشته، شركت كردهاست. در سال جارى، دو دولت سه بار گفتگو كردهاند و آخرين آنها، در 3 مه 2003 بودهاست.
گفتگو با فرستادههاى "منتخبها" (حكومت خاتمى) بعمل مىآيند اما با تصويب روحانيان كه قدرت تصميمگيرى در سياست خارجى را در دست خود دارند.
در حكومت بوش، اين بحث پيش آمدهاست كه با كشورى كه نفوذى عظيم در عراق دارد و بكار توليد اسلحه اتمى است و حامى بزرگ حزب الله لبنان و سازمانهاى فلسطينى است، چه روشى بايد در پيش گرفت؟ قرار بر اين شد در گفتگوها با ايران، همه اين مسائل مطرح شوند.
ديپلماتها نمىگويند گفتگوها چه نتايجى را ببار آوردهاند .اما امريكا علامتى به ايران داد با شروع به خلع سلاح مجاهدين خلق كردن ، سازمانى كه در عراق مستقر است و با رژيم تهران مبارزه خشونتآميز مىكند. بديهى است كاخ سفيد دندان نشان دادن را هم از ياد نبردهاست:
از آژانس بين المللى انرژى اتمى خواسته است اعلام كند ايران قرارداد منع انتشار سلاح اتمى را نقض كردهاست و بكار توليد اورانيوم غنى شدهاست كه در توليد اسلحه اتمى كار برد دارد.
در حكومت امريكا بر سر رفتار با ايران، اختلاف نظر وجود دارد:
برخى از مقامات اين حكومت برآنند كه ايران مىبايد هدف بعدى باشد. رژيم مىبايد تغيير كند و دولت از دست روحانيان بدر آيد. برخى ديگر برآنند كه مىبايد ارتباط با ايران برقرار بماند تا كه عراق ثبات بجويد و براى فلسطين نيز راه حلى جسته آيد.
يك ديپلمات ايرانى كه نمىخواهد نامش برده شود، مىگويد:
"هم در ايران و هم در امريكا، بحث بر سر تجديد رابطه، جريان دارد. ما آمادهايم بر سر تجديد رابطه بر مبانى احترام متقابل، به گفتگو بنشينيم."
در هفته گذشته اكثريت مجلس خواستار تجديد رابطه با امريكا شد و بنا بر سنجش افكارى، 70 درصد ايرانيان با تجديد رابطه موافق هستند.
با توجه به جنگ در عراق، ديناميك جهت عوض كردهاست و بسا راديكالها را نيز ناگزير كند با تجديد رابطه موافقت كنند. ماه پيش، بعدز از سقوط بغداد، هاشمى رفسنجانى كه به رهبر جمهورى اسلامى، آية الله على خامنهاى نزديك است، پيشنهاد كرد تجديد رابطه با امريكا، به رفراندوم گذاشته شود.
* در 12 مه 2003، آسوشيتد پرس از واشنگتن گزارش كرد:
امروز، مقامات امريكا گفتند:
با استقرار طولانى مدت قواى امريكا در افغانستان و عراق، امريكا وارد گفتگوهاى اعلان نشدهاى با ايران، كشورى شدهاست كه با هر دو كشور، مرزهاى طولانى دارد.
گفتگوها كمى بعد از شروع جنگ افغانستان شروع شدند. نخست در باره افغانستان بودند اما اينك تغييرات در عراق را نيز در برگرفتهاند.
گفتگوها در ژنو انجام مىگيرند. فيليپ ريكر، سخنگوى وزارت خارجه امريكا مىگويد:
گفتگوها بر سر تجديد روابط ايران و امريكا نيستند بلكه در باب موضوعهاى مشخصى هستند. امريكا مجراى سوئيس را بر گزيد تا اشتغال خاطر امريكا در باره حمايت ايران از گروههاى تروريست و برنامه توليد سلاح اتمى و ديگر سلاحهاى كشتار جمعى و مخالفت با صلح اسرائيل با فلسطين، نشان دهد.
از سوى امريكا رايان كروكر ،nayRrekcorC عالىترين مقام دفتر خاورميانه در وزارت خارجه امريكا و زلمى خليل زاد، گفتگو مىكنند.
ايران نيز نگران آنست كه امريكا يك دولت ضد ايران را بر عراق حاكم بگرداند.
* استراتفور (12 مه) تفسيرى در باره يكى از موضوعهاى مورد سازش، انتشار دادهاست:
1 - در روابط امريكا با ايران، موضوع خاصى وجود دارد و آن، مجاهدين خلق هستند. ايران از امريكا مىخواهد افراد اين گروه را خلع سلاح كند و تحويل ايران دهد. در عوض، امريكا از ايران مىخواهد در مبارزهاش با سازمان القاعده، همكارى كند.
مسئله بازگرداندن افراد مجاهدين به ايران، مسئله ايست كه در مورد كوبا نيز امريكا با آن روبرو بود. توضيح اينكه امريكا از كوبا مىخواست كسانى را كه از امريكا هواپيما مىربودند به امريكا تحويل دهد اما خود حاضر نبود كسانى را تحويل كوبا دهند كه از كوبا هواپيما مىربودند. در مورد مجاهدين نيز، 20 سال پيش، بدون ترديد از مجاهدين خلق در برابر رژيم خمينى، حمايت مىكرد. آن زمان براى منافع امريكا، ايران خطرى بزرگتر از خطر رژيم صدام داشت. حالا هم كه اين سازمان را تروريست مىخواند، بهيچرو حاضر نيست آنها را تحويل ايران دهد تا بعضى از آنها اعدام و بعضى ديگر براى تمام عمر زندانى شوند. بنا بر اين،
2 - اما ايران خواستار توافقى عاقلانه يعنى بر اساس برابرى است:
همان كار را كه امريكا مىخواهد ايران انجام دهد، ايران نيز مىخواهد امريكا در مورد مجاهدين خلق انجام دهد. امريكا مجاهدين خلق را به مهار كامل درآورده و آمادهاست تضمين كند اين گروه ديگر هيچگونه عملياتى بر ضد ايران انجام نخواهند داد. ايران نيز آماده است بگويد آماده است اعضاى القاعده را مهار كند. واشنگتن با اين برابرى موافق نيست. زيرا مىخواهد آمريت برتر خويش را حفظ كند. الا اينكه بيشتر از آنچه ايران به تار و مار شدن مجاهدين خلق نياز دارد، امريكا به همكارى ايران در مبارزه با سازمان القاعده محتاج است. از اين رو، امريكا در گير مذاكرهاى مشكل است.
در 16 مه، خليل زاد، در راديو فردا گفته است:
آمريكا مجاهدين خلق را يك گروه تروريست مى شمارد و همانطور كه اطلاع داريد، يك تعداد زيادى از اين گروه در عراق بودند و از طرف رژيم صدام حسين طرفدارى مى شدند. و آمريكا اسلحه اينها را ازشان گرفت است و آنها فعلا زندانى نظامى مى باشند. چون اين گروه يك گروه تروريست است، رفتارش مطابق سياست عمومى آمريكا درباره چنين گروههايى مى باشد. اما در قسمت ايران بايد گفت كه موضع گيرى ايران در مقابل گروههاى تروريست فرق دارد با موضع گيرى آمريكا و يكى از بحثهايى كه ما با ايران داشتيم، سياست طرفدارى آنها از گروههاى تروريست است كه سياستى است كه خطر بزرگى براى منطقه و دنيا دارد و همچنان در شرايط جديدى كه در منطقه بوجود آمده، وقت اين رسيده است كه ايران هم درباره سياستهاى خود توجه بكند و تغيير لازم در آن سياستها و شمول سياست طرفدارى از گروه تروريستى را به وجود بياورد.
در 17 مه، سخنگوى قواى امريكا گفتهاست:
اسلحه مجاهدين ضبط و مهمات آنها را نابود كردهايم.
ستيز
* دبكا نت ويكلى كه از زبان اسرائيل سخن مىگويد، در 11 مه، خبرى را منتشر كردهاست كه هيچ منبع ديگرى انتشار ندادهاست:
ايران به كره شمالى پيشنهاد كردهاست در نزديكترين تاريخ، دو بمب اتمى به اين كشور بفروشد. دو دولت بر سر آن گفتگوى محرمانه مىكنند كه بمب اول بلافاصله و بمب دوم، 6 تا 8 ماه بعد از بمب اول به ايران تحويل داده شود.
دستيار وزير خارجه در پكن با هيأت كره شمالى پيرامون تسليحات اتمى امريكا گفتگو مىكرد خواستار آن شد كه كره شمالى به ايران بگويد سلاح اتمى به اين كشور نخواهد فروخت. هيأت كره شمالى پاسخ داد اختيار گفتگو در اين باره را ندارد.
منابع دبكا نت ويكلى در تهران گزارش مىكنند كه از ماه فوريه، زمانى كه مسلم شد هيچ چيز امريكا را از حمله به عراق باز نمىدارد، نزد سران رژيم بحث بر سر اينست كه با وجود آنچه بر سر عراق مىآيد، ايران نمىتواند منتظر ساختن بمب اتم بنشيند كه زودتر از 2005، ممكن نيست. پس اگر بخواهد به سرنوشت عراق دچار نشود، مىبايد سلاح اتمى بخرد تا امريكا از فكر حمله به ايران منصرف شود. على مشكينى، رئيس مجلس خبرگان و محسن رضائى،
فرمانده سابق سپاه و دبير كنونى مجمع تشخيص مصلحت و عسگر اولادى و ذوالقدر، قائم مقام سپاه موافق اين نظر هستند. اينان مىگويند امريكا نخواهد گذاشت ايران سلاح اتمى خود را بسازد. تأسيسات ما را بمباران مىكند.
اصلاح طلبان به رهبرى خاتمى مىگويند:
كار بايسته آنست كه ايران تأسيسات اتمى خود را از ديد آژانس بين المللى انرژى اتمى و امريكا مخفى كند و در خفا، بمب اتمى خويش را بسازد. امريكا هنوز در عراق گرفتار است و جامعه بين المللى به او اجازه نمىدهد وارد جنگ ديگرى با ايران شود. بنا بر اين، تا امريكا آمادگى جنگى ديگر را پيدا كند، ايران بمب اتمى خود را توليد كردهاست.
حاصل بحثها اين شدهاست كه ايران وارد مذاكره با كره شمالى بر سر خريد بمب اتمى شود.
در برابر سخت سران رژيم، در همين هفته، اكثريت اعضاى مجلس ايران خواستار تجديد رابطه با امريكا شدند.
در 19 مه، گاردين نوشت:
واشنگتن ايران را به انبار كردن عاملهاى آبله متهم كرد. ايران كه از سوى دولت بوش به تلاشهاى مخفيانه براى ساخت بمب هستهاى متهم شده، تازه دارد متهم مىشود به ساختن اسلحه شيميايى و بيولوژيك. استفن رادمارك يك ديپلمات امريكائى گفت:
واشنگتن در عين حال ايران را به انبار كردن سلاح موجد بيمارى آبله و برخى ديگر از سلاحهاى مختل كننده اعصاب متهم كرده است. تحليلگران مىگويند عناصر تندرو در حاكميت ايران ممكن است به برنامههاى هستهاى ديگر يا برنامههاى تسليحاتى به عنوان بازدارنده احتمالى عليه فشارهاى فزاينده از سوى آمريكا بنگرند.
كلين پاول، وزير امور خارجه آمريكا، بهنگام ديدار از مسكو، در 15 مه گفتهاست:
امريكا برنامهاى براى توسل شدن به نيروى نظامى برضد ايران در دست ندارد. آمريكا با جامعه بين الملللى همكارى خواهد كرد تا ايران را به خوددارى از ساخت سلاحهاى هستهاى، ترغيب كند. در حال حاضر نياز به استفاده از نيروى نظامى نيست.
پاول كه با راديو اكو مسكو روسيه سخن مىگفت، افزود كه در جريان ديدار خود از مسكو نگرانىهاى آمريكا را با مقامات آن كشور مطرح كردهاست.
در همان تاريخ، كوندوليزا رايس،eciR azzeelodnoC مشاور امنيت ملى كاخ سفيد گفتهاست:
حكومت ايران همچنان به فعاليتهائى بسيار دردسرآفرين برضد منافع آمريكا مشغول است. در يك مصاحبه مطبوعاتى در باشگاه مطبوعات واشنگتن، او توضيح دادهاست:
برنامه هاى توليد سلاح هاى كشتار جمعى و همچنين برنامه هاى اتمى جمهورى اسلامى ايران، مدتهاست فكر امريكا را به خود مشغول كردهاست.
رايس به سفر اخير رييس سازمان بين المللى انرژى اتمى به ايران اشاره كرده و گفتهاست:
اين سفرسئوالات بسيارى درباره آنچه حكومت ايران تحت لواى برنامه هاى اتمى غيرنظامى دارد انجام مىدهد، برانگيختهاست. آژانس بين المللى انرژى اتمى بايد با سختگيرى در صدد يافتن جوابهاى اين سئوالها باشد زيرا ما فكر مىكنيم اين برنامه ها، پوشش برنامه توليد سلاح اتمى هستند و شواهد زيادى حاكى از پوششى بودن اين برنامهها، در اين اختيار داريم.
رايس، در پاسخ به پرسش پاتريك جارو، خبرنگار لوموند، در باره مذاكرات پنهانى آمريكا و جمهورى اسلامى در ژنو، گفتهاست:
جمهورى اسلامى يكى از حاميان اصلىتروريسم بين المللى است. حزب الله با حمايت ايران عمل مىكند. دولت ايران نمىتواند در حالى كه ما در پى صلح در خاورميانه هستيم، از سازمانهاى مخالف روند صلح خاورميانه، يا به اصطلاح "جبهه امتناع" حمايت كند.
رايس گفتهاست:
حكومت ايران كه حكومتى منتخب است و با رأى اكثريت مردم براى برآوردن تمايل آنها به دمكراسى و حقوق بشر انتخاب شده، كارى جز نوميد كردن مردم ايران انجام نداده است. امريكا با سرسختى از آرمانهاى مردم ايران براى دستيبابى به آزادى و دمكراسى حمايت مىكند.
رايس در باره ارتباط جمهورى اسلامى و سازمان تروريستى القاعده، گفتهاست:
ما نسبت به فعاليت سازمان القاعده، از داخل خاك ايران، نگران هستيم و نگرانى خود را بارها با مقامات ايران در ميان گذاشتهايم. انتظار ما اين است كه ايران در ارتباط با حكومت جديد در عراق مثل يك همسايه خوب رفتار كند، به صورتى شفاف. جمهورى اسلامى كه همسايه عراق و افغانستان است، بايد رابطه اى شفاف با اين دو كشور داشته باشد نه اينكه بخواهد نوع حكومت ايران را به عراق صادر كند.
ما با ايران مسائل متعددى داريم كه رابطه را دشوار ميكند. گفتگوهاى ژنو در باره رابطه ايران و آمريكا نيست. اين گفتگوها صرفاً در باره موضوعهاى مشخصى مربوط به افغانستان است و ما در حال حاضر علاقمند هستيم كه آنها را به موضوع هاى مشخصى در باره عراق هم تعميم بدهيم. ما و ايران حالا به اصطلاح در يك منطقه يا محله همسايه هستيم و مهم است كه سوء تفاهمى بين ما نباشد. هيچكس نبايد از مذاكراتى كه در ژنو جريان دارد چنين استنباط كند كه اين مذاكرات به نوعى به عادى سازى روابط آمريكا با ايران منجر خواهد شد. هدف اين مذاكرات اين نيست.
رويتر گزارش مىكند:
به رغم مذاكرات مخفيانهيى كه ميان مقامات ايرانى و امريكايى صورت گرفتهاست، بنظر نمىرسد روابط خصمانه اين دو كشور عادى بگردند. به رغم اين كه حضور بيشتر مريكا در منطقه خاورميانه، در پارهاى موارد، به گفتگوى مستقيم آمريكا با ايران نياز دارد، اما حكومت جورج بوش علاقه كمى به برقرارى روابط ديپلماتيك با تهران دارد. يك كارشناس مسايل سياسى به رويتر اظهارداشت:
در پى همكارى ايران با واشنگتن و خلع طالبان از قدرت، جنب و جوشى بر سر مناسبات ايران و امريكا به وجود آمد. اما سياست خارجى ايران موضوع كشماكش ميان اصلاح طلبان و محافظه كاران است. محافظه كاران ايران نگران فشارهاى آمريكا بر اين دولت ايران هستند و مىگويند اكنون زمان برقرارى روابط با واشنگتن است!
|
|
|
روزها بر رئيس جمهور چگونه مى گذرد از 11 تير تا 25 مهرماه 1359