واكنشها در درون و سكوت خامنهاى و رفسنجانى:
انقلاب اسلامى: واكنشها فراوانند، گوياترين آنها، در كوتاهترين بيان، عبارتند از:
ناطق نورى، "مشاور" خامنهاى، به تأكيد گفتهاست: "مقام رهبرى به طور كامل در جريان مذاكرات وزراى امور خارجه آلمان، فرانسه و انگلستان در تهران بودند و چيزى از نظر ايشان دور و پنهان نبود و حضور و اشراف جدى بر مسائل داشتند. با رهنمودهاى ايشان وحدت فرماندهى در اين زمينه بوجود آمد. اين حركت، چالش سنگين به عهده آقاى روحانى (نماينده رهبرى در شورايعالى امنيت ملى و عضو جامعه روحانيت مبارز تهران) گذارده شد و دعوت از البرادعى و سه وزير اروپايى نيز توسط وى انجام شد و ميزبان و مذاكره كننده آقاى روحانى بود و به علت خطرناك و حساس بودن مسأله، كسى جز ايشان حق مذاكره با وزراء را نداشت. اين اقدام (پذيرش قطعنامه شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى) توطئه هاى بزرگى را كه توسط آمريكا عليه ايران اسلامى طراحى شده بود، خنثى كرد".
روحانى پس از امضاى بيانيه تهران اعلام كرد كه شوراى حكام قطعنامه اى سياسى، ناعادلانه و بر مبناى غيرواقعى صادر كرد و از نظر ما بى ارزش است و داراى اشكالات زيادى است، اما ما مى خواهيم به دنيا اطمينان دهيم!
حميدرضا ترقى قائم مقام مركز سياسى جمعيت موتلفه گفتهاست: اين بيانيه نشان داد كه مؤثرترين كشورهاى عضو شوراى حكام در آژانس و پر نقش ترين كشورهاى اروپايى حق ايران در فعاليتهاى هستهاى صلح آميز را پذيرفتهاند و با ايران در مسير مقابله با صلاح هاى هستهاى در منطقه همكارى كردند كه اين اقدام به صورت طبيعى عملى در راستاى مقابله با فعاليت هاى هستهاى اسرائيل محسوب مىشود.
محسن رضائى با بيانيه تهران مخالف است و دفاع از ايران و منافع ملى آن را بدون سلاح اتمى مقدور نمىداند.
جبهه خامنهاى برخوردى آشفته با قبول قطعنامه شوراى حكام آژانس كردهاست:
* جمهورى اسلامى: بيانيه تهران را با تركمن چاى مقايسه كرد و به طرفداران امضاى معاهده لقب فتحعليشاه اعطا كرد
* كيهان بيانيه را غيرت سنج ناميد و امضاى آن را دليل بى غيرتى شمرد!
* نماينده اقليت مجلس پذيرفتن اين معاهده را اجازه ورود به منزل رهبرى دانست و....
نهضت آزادى امضاى بيانيه را اقدامى ديرهنگام اما سازگار با منافع ملى ايران، ارزيابى كرد.
در مجموع، موافقان پذيرش قطعنامه شوراى حكام آژانس بين المللى انرژى اتمى، برآنند كه اگر چند ماه پيش پروتكل را امضا مىكردند، اساسا كار به مرحلهاى نمى رسيد كه هر لحظه امكان ارجاع پرونده به شوراى امنيت سازمان ملل، حتى پس از امضاى پروتكل الحاقى، وجود داشته باشد. اگر پروتكل الحاقى بموقع پذيرفته مىشد، كار بجائى نمىرسيد كه بدون گرفتن هيچ تضمينى از طرف اروپايى، بيانيه تهران امضاء شود. به علاوه توقف غنىسازى اورانيوم نيز ضرورت نداشت.
جبهه مشاركت در بيانيه خود گفته است: ضمن تبريك به ملت ايران، ما اين تصميم را نه بهترين تصميم و نه در بهترين زمان ممكن ارزيابى مىكنيم، بلكه آن را دفع شر بيشتر، به خصوص جلوگيرى از شكلگيرى اجماع جهانى عليه ايران در شوراى امنيت سازمان ملل تلقى مىكنيم و با در نظر گرفتن شرايط داخلى و خارجى، اين تصميم را كه توانست بحرانى عظيم را از سر ملت ايران بگذراند، قابل تقدير مىدانيم. هر چند بر اين اعتقاد هستيم كه براى كشور، امكان استفاده بيشتر از فرصت ها در زمان گذشته فراهم بود، كه گاه جبران اين فرصت ها ديگر ميسر نخواهد بود.
در ماههاى گذشته، خيرخواهان و دلسوزان زيادى در دولت و مجلس و در جامعه شامل احزاب، گروههاى سياسى، مجامع علمى و دانشگاهى، سياست ورزان و روشنفكران تلاش وافرى نمودند تا تصميم گيرندگان اصلى كشور را به تصميمى به موقع كه حافظ منافع ملى باشد، ترغيب نمايند و امروز هر چند از تحقق خواستههاى آنان خوشنوديم اما تأسف خود را از عدم توجه كافى و به موقع به نظرات اين قشر اثرگذار اعلام مىداريم.
اين تجربه به خوبى نشان داد كه شكاف ميان حاكميت و ملت بزرگترين خطر براى منافع ملى است و انسداد در سياست ورزى داخلى و عدم توجه به راه كارهاى ارائه شده داخلى سبب آن مىشود كه در شرايطى نه چندان مناسب، فشارهاى خارجى موثر واقع شود.
... ما از آنجا كه مسئله حقوق بشر را يك مسئله دينى و مطابق با باورها و ارزشهاى اسلامى و مورد تأكيد در قانون اساسى مى دانيم، فارغ از موضع گيرى هاى جهانى به خود حق مى دهيم اولين معترض به نقض مستمر حقوق شهروندى در داخل كشور باشيم و نسبت به خنثى نمودن تلاش هاى نهادهاى انتخابى به خصوص مجلس شوراى اسلامى اعلام خطر كنيم.
اين بيانيه خاطر نشان مى سازد: تجربه پرونده انرژى هسته اى كشور نشان داد كه اگر حاكميت به خواسته هاى ملى كه منطبق با موازين دينى و قانونى نيز هست تن ندهد، در برابر فشارهاى خارجى تاب تحمل نخواهد داشت و آنگاه در شرايطى مجبور به پذيرش آنها خواهد شد كه ديگر نه ملت را راضى مىكند و نه در روابط بين المللى به عنوان يك حكومت مقتدر و مستقل، قدرت ابراز وجود خواهد داشت.
محمد سلامتى، دبير كل سازمان مجاهدين انقلاب، گفته است: بر اين اساس پذيرش پروتكل از جانب ايران امرى طبيعى تلقى مىشود به خصوص در شرايطى كه آمريكا دنبال اين بود تا با تكيه بر همين موضوع اجماع جهانى را عليه ايران شكل دهد.
اين تصميم به موقع بود به خصوص آنكه منافع ملى ما تامين شد و همكارى كشورهاى اروپايى و حداقل سه كشور انگليس، آلمان و فرانسه براى دستيابى ايران به انرژى صلح آميز مورد تضمين قرار گرفت.
اما خامنهاى و هاشمى رفسنجانى كه كارشان تكرار دروغهاى بزرگ در باره تحصيل فن آورى اتمى بود و مىگفتند به غنى كردن اوارنيوم ادامه مىدهيم، سكوت گزيدهاند. وقتى هم خامنهاى (در 11 آبان) اين سكوت را شكست، سخنانى بر زبان آورد، كه باوجود تقلا در "مقتدر نمائى"، درهم شكستگى او را نمايان كردند. نخست آن بخش از اظهارات او و توضيح سايت امروز در باره تهديد خامنهاى را بخوانيد و بعد گزارشى كه به ما رسيدهاست:
* جامعه جهانى از سلاح اتمى بيم دارد و دشمنان قسم خورده اسلام و ملت ايران با توجه به اين مسئله، افكار عمومى جهان و بسيارى از دولت ها را، با طرح شعار دروغين تلاش ايران براى دستيابى به سلاح هستهاى حساس كردند و به هدف خود يعنى ايجاد اجماعى بين المللى بر ضد جمهورى اسلامى ايران نزديك شدند. به همين علت، نظام اسلامى با درايت و تدبير، روشى را انتخاب كرد تا ضمن حفظ فناورى هستهاى، فعاليتهاى هستهاى خود را در معرض بازديد قرار دهد و به اين وسيله تبليغات دروغ آمريكايىها و صهيونيستها را افشا كند.
دستاوردهاى ايران در دانش هستهاى بسيار برجسته است. هيچكس و هيچ دستگاهى حق ندارد از اين دستاورد بزرگ ملت ايران صرفنظر كند. اگر كسى بخواهد با جمهورى اسلامى ايران در زمينه فعاليتهاى هستهاى وارد چالش شود و يا در امور داخلى ما دخالت كند، قطعا تو دهنى خواهد خورد زيرا نظام اسلامى در اين زمينه حتى يك قدم عقب نشينى نخواهد كرد.
اگر كار به همين منوال پيش رود، مسئله ادامه خواهد يافت. اما اگر طرفهاى گفت و گو با ما يا دشمنان ما و مراكز قدرت جهانى فزونى طلبى كنند و بخواهند قدم به قدم جلو بيايند همه چيز بهم خواهد ريخت.
طرز فكرى كه اقدام اخير را نوعى تسليم مىداند غير منطبق با واقعيات است. حركت اخير يك كار سياسى، ديپلماتيك و يك گفت و گو و قرارداد بود و هيچ تسليمى در آن وجود ندارد.
...
خامنهاى، با تشكر از دقت و زحماتى كه آقاى خاتمى رييس جمهور، آقاى روحانى دبير شوراى امنيت ملى و ديگر دست اندركاران كه تصميمگيرى اخير را انجام دادهاند، افزودهاست: تاكنون كارى بر خلاف مبانى و اصول انجام نشده است ضمن آنكه هر جا احساس كنم برخلاف ضوابط و جهت گيريهاى نظام و اهداف انقلاب، قدمى برداشته مىشود جلوى آن را خواهم گرفت.
طرفهاى ايران در گفت و گوهاى اخير بايد اين واقعيت را درك كنند كه اين مردم، با دولت و نظام همراه و همدلند و خود را سرباز نظام مىدانند بنابراين اروپايىها و غير اروپايىها گول ورشكستگان سياسى داخلى و مطرودان امام و انقلاب و مردم را نخورند و به دروغهاى كسانى كه تاثيرشان در فضاى عمومى ايران نزديك صفر است دلشان را خوش نكنند.
خامنهاى، با اشاره به خرسندى "برخى عناصر مطرود" از تهديدهاى آمريكا و صهيونيستها بر ضد ايران تهديد كردهاست: تا وقتى اين ورشكستگان سياسى شرارت نكنند نظام با آنها كارى ندارد. اما در غير اين صورت با آنها برخورد قانونى صورت خواهد گرفت.
انقلاب اسلامى: 1 - برغم بيانيه انجمن فيزيك ايران و توضيح "معاون" وزارت علوم در باب دروغ بودن ادعاى پيشرفت در فن آورى اتمى، بر دروغگوئى اصرار مىورزد. 2 - نخست خود مىگويد بر ضد ايران اجماع جهانى بوجود آمد لذا بيانيه را امضاء كرديم و ذيل آن مىگويد تسليم نشديم و...
* در 12 آبان، سايت امروز، اين توضيح و اعتراض را منتشر كرد:
يك فعال اصلاحطلب در باره سخنان روز گذشته مقام رهبرى كه در آن گروههاى سياسى تهديد به برخورد شدند، گفت: بسيارى انتظار داشتند مقام رهبرى با انتقاد از تندروهايى كه در صدد ايجاد مشكل عليه جمهورى اسلامى بودند، از كسانى كه راه صحيح تعامل با جهان را پيشنهاد مىكردند، تقدير كند. حال آنكه سخنان ايشان عكس آن بود. وى افزود: اصلاحطلبان چند ماه پيش هشدار دادند كه در باره انرژى اتمى كه اجماع جهانى عليه ايران در حال شكلگيرى است، پروتكل را امضا كنيد و امتياز بگيريد، پاسخ دادند ما مىدانيم چگونه با آژانس برخورد كنيم. پس از صدور قطعنامه شوراى حكام آژانس بينالمللى انرژى اتمى كه موجب تعجب محافظهكاران شد، اصلاحطلبان اعلام كردند زودتر پروتكل را امضا كنيد تا پرونده ايران به شوراى امنيت سازمان ملل كشيده نشود. پاسخ دادند شما مرعوب هستيد و اين پروتكل از تركمنچاى، گلستان و كاپيتولاسيون بدتر است و ما زير بار اين ننگ نمىرويم، با وجود اين بيانيه تهران را امضا كردند. اصلاحطلبان از اين اقدام كه هر چند دير بود و فرصتها و امتيازهايى را از كشور گرفت، استقبال كردند و صدا و سيما، كيهان و جمهورى اسلامى كه خود را تابع مقام رهبرى مىخوانند عليه آن موضع گرفتند. اين فعال اصلاحطلب گفت: اكنون به جاى آنكه رهبرى نظام از اصلاحطلبان تقدير كند و مانند امام به تندروها كه به نام حفظ اصول در صدد شعلهور كردن آتش جنگ ديگرى هستند، انتقاد كند، با لحن تندى گروههاى سياسى اصلاحطلب را تهديد كرد كه در صورت شرارت با آنان برخورد خواهد شد، يعنى دستور بازداشت و ... آنان را صادر خواهد كرد. شبيه كارى كه در فرودين 79 در باره توقيف فلهاى مطبوعات و دستگيرى شركت كنندگان در كنفرانس برلين رخ داد. وى افزود: مطلب مهمتر اين است كه اگر نقض حقوق شهروندى در ايران ادامه پيدا كند اجماع جهانى به علاوه افكار عمومى داخلى عليه محافظه كاران بسيج خواهد شد. بنابراين پيشنهاد اصلاحطلبان آن است كه تا اين اجماع شكل نگرفته، به دلايل اسلامى و انسانى، به نقض حقوق شهروندى خاتمه دهند.
