واکنش دولتهای عرب در قول و عمل به "طرح خاورمیانه بزرگ" :

  ● لوموند (4 مارس ) خبر داد که فرستاده بوش به قاهره رفته است تا ترسهائی را بزداید که مردم سالار کردن رژیمها در محدودۀ " طرح خاورمیانه بزرگ " بوش بوجود ﺁورده است. مارک گروسمن ، فرستاده امریکا، پس از دیدار با احمد ماهر ، وزیر خارجه مصر، گفته است : امریکا منتظر است بهترین ایده ها در منطقه خلق شوند . اصلاح را نمی توان از خارج تحمیل کرد و تحمیل نخواهد شد. احمد ماهر نیز گفته است : ما موضع خویش را برای ﺁقای گروسمن توضیح دادیم. به او گفتیم با هر اصلاحی که از خارج تحمیل شود ، مخالف هستیم و به او اطمینان دادم که ما خود روند اصلاحات را در پیش گرفته ایم. او افزوده است : ﺁقای گروسمن که به دیگر کشورهای عرب نیز سفر خواهد کرد، اطمینان داد که قصد از تهیه این طرح، این نیست که مسئله فلسطین بدست فراموشی سپرده شود.
در 3 مارس، وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه عرب طرح امریکا را مورد بررسی قرار دادند.
● ا ما توماس فریدمن ، روزنامه نگار امریکائی، و معاون پیشین وزارتخاجه امریکا در امور خاورمیانه ، پیشنهاد می کنند بوش در کنفرانس سران عرب شرکت کند. این کنفرانس که قرار است در روزهای 28 و 29 مارس در تونس تشکیل شود حکومت بوش را بر ﺁن داشته است دست به ابتکاری بزند تا از محکوم شدن سیاستش در عراق و فلسطین توسط این کنفرانس جلوگیری کند. این محکوم کردن ، ﺁنهم همزمان با ورود بوش به مبارزات انتخاباتی ، بسا برایش گران تمام می شود. او یکچند از سران عرب را نیز به امریکا دعوت کرده است. ولیعهد بحرین که هم اکنون رئیس اتحادیه عرب است و بن علی، رئیس جمهوری تونس که میزبان سران عرب خواهد شد و حسنی مبارک رئیس جمهوری مصر. بوش امیدوار است که کنفرانس سران عرب طرح خاورمیانه بزرگ را خواهد پذیرفت . و
* اطلاعات استراتژیک (20 فوریه) اطلاع داده است که موضوع دیدار شیخ سلمان بن حامد بن عیسی، ولیعهد بحرین از واشنگتن، موافقتنامه مبادله ﺁزاد میان دو کشور و تمدید استفاده از پایگاه دریائی بحرین بمدت 5 سال دیگر بود. با ﺁنکه جنگ با عراق به پایان رسیده است ، اما " تحول وضعیت در ایران و ضرورت تأمین عبور و مرور ﺁزاد کشتیها در خلیج فارس ، حضور قوای دریائی امریکا را در خلیج فارس ضرور می کند.

* ﺁریل شارون، نخست وزیر اسرائیل ، نیز به واشنگتن دعوت شد . کوشش او بر اینست که امریکا با طرح برچیدن شهرکهای یهودی نشین او موافقت و از ﺁن حمایت کند. زیرا او نه تنها از لحاظ سیاسی که از نظر مالی نیز به حمایت امریکا نیازمند است. اسرائیل خواستار ضمانت 9 میلیارد دلار قرضه بانکی است. علاوه بر این، همکاری نظامی امریکا و اسرائیل نیز نیاز به پول دارد. اسرائیل از امریکا می خواهد هزینه مالی تولید موشکهای ضد موشک ﺁرو Arrow و ضد راکتهای کاتیوشا را تأمین کند. در عوض ، امریکا از اسرائیل می خواهد یهودیانی را که شهرکهای منطقه غزه را تخلیه می کنند در ﺁن سوی خط سبز (درون مرزهای اسرائیل ) مسکن دهد اما اسرائیل نمی پذیرد!

* اما روابط امریکا با مصر دچار تیرگی هستند : برغم سخنان گروسمن و ماهر، (اطلاعات استراتژیک 20 فوریه ) فرستاده بوش از کندی اصلاحات در نظام دولتی و اقتصاد مصر انتقاد کرده است. او خواستار برچیده شدن دادگاههای فوق العاده و نیز الغای قوانین مربوط به حالت فوق العاده و ... شده است. مخاطب مصری او پاسخ داده است : اینها همه بستگی دارد به حل مسئله فلسطین .
علاوه بر این، امریکا مصر را در عراق و سودان و لیبی دخالت نداده است و وقتی مصر میان اسرائیل و رهبری فلسطین واسطه شد، حمایتی از مصر نکرد. افزون بر این برخی از اعضای کنگره طرح قانونی را پیشنهاد کردند که بموجب ﺁن، کمک امریکا به مصر ، در زمینه اقتصادی و نظامی محدود می شود.

* امریکا با اردن نیز مسئله پیدا کرده است (اطلاعات استراتژیک 27 فوریه ) : اردن دیواری را که اسرائیل میکشد تهدیدی برای امنیت خویش می شمارد و امریکا دولت اردن را به خاطر اعتراض به کشیده شدن این دیوار سرزنش می کند و میگوید اردن دربارۀ خطری که از کشیده شدن دیوار متوجه امنیتش می شود، اغراق می کند. وزیر خارجه اردن به تازگی به مسکو و بخارست و برلین رفت و در بارۀ این دیوار با مقامات این کشورها گفتگو کرد . این سفر به مذاق امریکا خوش نیامد قرار بود او به دوبلن پایتخت ایرلند برود که حکومتش ، در حال حاضر، ریاست اتحادیه اروپا را بر عهده دارد. اما در ﺁخرین لحظه، سفر لغو شد. علت عصبانیت امریکا از این سفر . از دید اردن اینست که اردن با انتقال فلسطینیان در دراز مدت به اردن موافقت کرده است.

● الاهرام (7 مارس) گزارشی در بارۀ ورود مبارک به لندن و مذاکراتی او با بلر ، در باره " طرح خاورمیانه بزرگ " انتشار داده است. مبارک ، پیش از ترک پاریس بسوی لندن ، در تلویزیون فرانسه گفت : اصلاحات از درون باید انجام بگیرد و نمی تواند از بیرون تحمیل شود و 15 سال است که مصر بطور مستمر مشغول انجام اصلاحات است. مبارک امیدوار است اروپائیان ، از جمله انگلستان ، را قانع کند که طرح بوش ثبات منطقه را یکسره از میان خواهد برد.

● و شرق الاوسط 7 مارس خبر میدهد که کشورهای مصر و عربستان و سوریه طرح بوش را رد کرده اند. به نظر این دولتها، اگر مراد اینست که امریکا به کشورهای واقع در خاورمیانه بزرگ در اصلاحاتی که انجام می دهند کمک کند، با این طرح موافقت حاصل است اما اگر قرار است کشورهای این منطقه باید طرحی را که آمریکا در سر دارد ، اجرا کنند، جز " نه " به این طرح نمی تواند گفت.

● با وجود این ، اثر طرح بوش از هم اکنون در رفتار دولتهای منطقه مشهود است :
* کشورهای مراکش و الجزایر و تونس و لیبی به انجام اصلاحات مشغولند و بوش از این کار این سری دولتها ابراز رضایت کرده است.
* در مصر ، طرح جانشین مبارک کردن پسر او ، جمال مبارک ، کنار گذاشته شده است و دولت مصر خود را ناگزیر می بیند به روزنامه ها و احزاب مصر ﺁزادیهای بیشتری را بدهد. الحیات (8 مارس ) خبر از انتشار کتابی ، با عنوان " جمال مبارک و تجدید لیبرالیسم ملی " ، در مصر، می دهد که، در ﺁن، دکتر جهاد عوده ، استاد علوم سیاسی راه حل مصر را تغییر مسالمت ﺁمیز می داند و جمال مبارک را کسی می شناسد که ، بلحاظ عقاید و سلوک و تجاربی که کسب کرده است، می تواند این تغییر را تصدی کند.
انقلاب اسلامی : جز اینکه زمان تجدید سلطنت در پوشش جمهوری و تغییر و اصلاح از بالا سر ﺁمده است. ملتهای منطقه معنای قربانی ثبات و امنیت کردن رشد در ﺁزادی را فهمیده اند.

* در عراق، برمر اصرار دارد قانون اساسی موقت با طرح خاورمیانه بزرگ منافات نداشته باشد. هرچند طرحی که به اتفاق ﺁراء تصویب شده بود، بخاطر امتناع اعضای شیعه شورای حکومتی ، در 5 مارس، امضاء نشد ، اما در 8 مارس امضاء شد.

* در افغانستان ، در قانون اساسی که لویه جرگه تصویب کرده بود، دست برده اند . قوای امریکا و انگلیس نقشه یک حمله نظامی را در بهار ﺁماده کرده اند و پاکستان ناگزیر با پاکسازی خاک خود و خاک افغانستان از وجود طالبان و افراد القاعده موافقت کرده است .

● در ایران ، با وجود انجام انتخابات رسوا و سپردن مجلس به سرکوبگر ترین تمایل جبهه خامنه ای - هاشمی رفسنجانی، سخنگویان سازمان ترور، همچنان ، از عادی کردن روابط با امریکا " استقبال " می کنند :

* امیر محبیان عضو سر دبیری روزنامه رسالت، در گفتگو با تاکس سایتونگ (2 مارس 2004) گفته ست : " مردم بايد حل شود، افزود : ما بايد هويت ديني و ملي خود را حفظ کنيم و نمي توانيم دمکراسي را به عنوان دستور و فرماني از خارج قبول کنيم. محببيان با تاکيد بر اينکه محافظه کاران خواستار دمکراسي ديني و نه سکولار هستند، گفت : تلاش خواهيم کرد تا برنامه اصلاحات خاتمي رييس جمهورى ايران را ادامه دهيم و تشنجات در رابطه با غرب را نيز برطرف کنيم . جريانهاى فعال در صحنه سياسي ايران ، در آينده، شامل اصلاح طلبان ، راديکالها و محافظه کاران ميانه رو خواهد بود که طيف آخر، اکثريت مجلس آينده را به عهده دارد.
وى در پاسخ به اينکه آيا نئومحافظه کاران آمريکا در آينده در برابر روحانيت راديکال ايران قرار خواهند گرفت و يا اينکه واقع گرايان آمريکا با محافظه کاران پراگماتيک (عملگرا) به بحث و تبادل نظر خواهند پرداخت ، گفت : من مذاکرات واقع گرايان آمريکا با محافظه کاران پراگماتيک ايران را محتمل تر مي بينم . ارتباط راديکالهاى دو طرف با يکديگر يک مشکل بزرگ خواهدبود، اما چنانچه پراگماتيکهاى دو طرف کار را در اختيار بگيرند، دربها براى مذاکرات ، گام به گام باز خواهد شد.
برقرارى مناسبات رسمي ميان آمريکا و ايران ، دومين گام اساسي دو طرف است ، اما اين مناسبات هنوز بسيار سرد است . در سومين گام در اين روند، ما مي توانيم مناسبات مطلوب وهمکارى داشته باشيم و ما هم اکنون در اولين مرحله مذاکرات هستيم و گام دوم زماني ممکن است که دو طرف عملگرايانه تر برخورد و مذاکره کند." انقلاب اسلامی : عضو شورای سردبیری ارگانی از ارگانهای ترور و دروغ، راست نمیگوید. الف - حل مسائل اقتصادی در گرو مردم سالاری است . مردم سالاری سازماندهی رشد عمومی است . کسی که ربط مردم سالاری با رشد اقتصادی را نمی شناسد، زور پرستی است که نمی داند مشکلهای اقتصادی کدامها هستند چرا به وجود می ﺁیند و در کدام سازماندهی می توانند حل شوند. " الگوی چینی " که رهبری سازمان ترور مدعی است قصد تقلید از ﺁن را دارد، با تصمیم اخیر (وارد کردن حقوق بشر و مالکیت خصوصی در قانون اساسی ) یا غیر قابل تقلید شد و یا خامنه ای هنوز مجلس فرمایشی را تشکیل نداده ، به این عنوان که انتخاباتش قلابی بوده ، باید منحلش کند . اکثریت مجلس در دست سرکوب ترین گروههای جبهه سرکوب و ترور است . او می داند که رویۀ غربیان تقسیم رژیم به میانه رو و عملگرا و رادیکال و رابطه و معامله با رژیم را حمایت از میانه روها و عمل گرا ها وانمود کردن است. و نیز می داند که معنای " طرح خاورمیانه بزرگ " حد اقل اینست که رژیم مافیاهای اقتصادی - نظامی و رژیمهای استبدادی خارجی دیگر هیچ تکیه گاه خارجی ندارند. تحول عمومی جهان وضعیتی را بوجود ﺁورده است که این رژیمها زمینه جهانی ادامه حیات را دارند از دست می دهند.