انقلاب اسلامى: غير از اختلاف وزارت دفاع و وزارت خارجه بر سر نوع رفتار با رژيم ملاتاريا، غير از بى اطلاعى وزارت خارجه و سيا از اوضاع ايران، لودين چند اطلاع مهم را بروز مىدهد: مهمترينشان وجود برنامه ايست كه كه به فعاليتهاى تروريستى رژيم مربوط مىشدهاست و اينكه دور بعدى گفتگوها، دو اواسط نوامبر، در ژنو، انجام خواهند گرفت.
و كنگره امريكا دو كميته مأمور سيا كردهاست. يكى به امر تجديد سازمان سيا مشغول است و ديگرى به گزارش دروغى رسيدگى مىكند كه مجوز حمله به عراق شد. رسانههاى غرب نيز، اين روزها، برنامههاى مستند متعددى در باره سيا و روش كار و ناتوانيها و جنايتهايش منتشر مىكنند. سالروز گروگانگيرى نيز هست. بنا بر اين، بموقع است يافتههاى جديد روبرت پارى را در باره نقش كيسى در "اكتبر سورپرايز"، از نظر خوانندگان بگذرانيم:
روبرت پارى: پولهايى كه به سيروس هاشمى پرداخت شدند و همكارى نزديك او با كيسى در "اكتبر سورپرايز":
در دستشوئى زنانه سابق كنگره، غير از شهادت كوگان و گزارش نخست وزير روسيه (ترجمه آن در شماره پيش از نظر خوانندگان گذشت)،
* نوارهاى شنود اف بى آى از گفتگوهاى تلفنى سيروس هاشمى را يافتم كه مورد اعتناى كميته تحقيق پيرامون "اكتبر سورپرايز" قرار نگرفته بود. برابر نوارهاى شنود، در اواخر سال 1980، سيروس هاشمى 3 ميليون دلار دريافت مىكند. پول توسط وكيلى مدافعى مقيم هوستن پرداخت شدهاست. اين شخص شريك بوش، نامزد معاونت رياست جمهورى در انتخابات 1980 بودهاست.
بعد از انتخابات رياست جمهورى 1980، وكيل نامبرده به سيروس هاشمى تلفن مىكند و به او وعده مىدهد كه "بوش و اطرافيان او" در مورد سرمايه گذاريهاى شكست خورده سيروس هاشمى، به او كمك خواهند كرد. و كمى بعد از آغاز بكار پرزيدنت ريگان، پرداخت اسرار آميز ديگرى به سيروس هاشمى، با پست كنكورد و از طريق بانك اعتبارات و بازرگانى بين المللى (BCCI)، پرداخت مىشود.
* يادداشتهائى در باره دست اندركارى بوش در ايجاد اختلال در گفتگوهاى كارتر، رئيس جمهورى وقت، پيرامون گروگانها، يافتم. بنا بر يكى از اين يادداشتها، مورخ 27 اكتبر 1980، بوش به مشاور سياست خارجى، ريچارد آلن، دستور مىدهد آخرين اطلاع در باره گفتگوها بر سر گروگانها را، از طريق تئودور شكالى ShackleyTheodore، معاون سابق مدير عمليات سيا، براى او بفرستد.
* مدارك ديگرى يافتم شامل ثبتهاى "سرى" و "فوق العاده سرى" وزارت خارجه امريكا در باره فروش اسلحه به ايران در 1980. يكى از فوق سرىهاى حساس شامل گفتگوهاى الكساندر هيگ، نخستين وزير خارجه امريكا با سران كشورهاى خاورميانه، در سفر ماه مه 1981 او به منطقه بود. سران اين دولتها به او گفته بودند كه جريان محرمانه اسلحه از اسرائيل به ايران ادامه دارد.
انقلاب اسلامى: ترجمه يادداشت محرمانه الكساندر هيگ را از نظر خوانندگان گذراندهايم.
* نه تنها مدارك بالا كه گزارش تفصيلى ابوالحسن بنىصدر، نخستين رئيس جمهورى ايران، و شهادت داويد آندلمن Andelman، شرح حال نويس آلكساندر دومارانژ، رئيس سازمان جاسوسى و ضد جاسوسى وقت فرانسه، مورد توجه قرار نگرفتهاند.
در خور يادآورى است كه آندلمن شهادت دادهاست: دومارانژ، به من گفت: ما ديدار ميان ويليام كيسى، مدير تبليغات انتخاباتى ريگان - بوش و ايرانيها را در پاريس، سازمان داديم. بعد از شهادت آندلمن، كميته تحقيق، تلفنى از دومارانژ مىخواهد با كميته تماس بگيرد. اما پيش از آنكه دومارانژ تلفن كند، كميته بكارى شگفت دست مىزند: خود ارزيابى مىكه كه شهادت آندلمن "معتبر" است اما فاقد "ارزش تصديق" است!
* افزون بر اين، اوراق كميته تحقيق فاش مىكردند كه گزارش اين كميته، از ديد اعضاى آن نيز، بى پايه بودهاست. تا آنجا كه مشاور رئيس كميته، اى. لورنش بارسلا E.Lawrence Barcella ، بابت ضعفهاى گزارش، عصبى بودهاست. در 8 دسامبر 1992، او به معاونان خود دستور مىدهد "يك دريچه فرارى" باز كنند تا اگر در آينده، بابت مدارك و شهادتهائى كه بطور گزينشى ناديده گرفته شدهاند، شكايت شد و يا حقايق رو شدند، بتوان گفت كميته تحقيق احتمال وقوع "اكتبر سورپرايز" را داده بود.
بارسلا دستور مىدهد بنويسند "اين گزارش نمىبايد و نمىتوانست هر تحقيق سادهاى را هم در خود بگنجاند، هر تلفن سادهاى را هم قيد كند، هر تماسى را حكايت كند. و نيز كميته نمىتوانستهاست به همه "تصادف"ها، خرده اتهامها و ادعاها، "كنجكاويها" و سئوالهائى كه بر انگيخته شدهاند، بپردازد".
اما مدارك روشن مىكنند بسيارى از آن "تصادفها" كه كميته ناديده گرفتهاست، از لحاظ تاريخى بسيار مهم بودهاند. در ماجراى اكتبر سورپرايز، يكچند از مهمترين و قدرتمندترين چهرههاى سياسى، محرمانه با يكديگر معامله كردهاند. مدارك همچنين فاش مىسازند تحقيقى به انجام رسيدهاست كه نه تنها معدودى "كنجكاويها" را ناديده گرفته است، نه تنها يك يا دو "نقش" را از قلم انداخته است، بلكه مدام يا مدارك را ناديده گرفته و يا در آنها دستكارى كرده و يا جعل قول كردهاست.
مدارك گردآورى شده در جعبهها فاش مىكنند كه كميته براى گذران كيسى، در تاريخهاى كليدى اكتبر سورپرايز، قولهاى مجعول را سند گرداندهاست. حال آنكه مدارك پيدا شده و نيز شهادتهاى شهود، دروغ بودن آن قولها را مسلم مىكنند. كميته شهود معتبر را كه شهادتشان تصديق ادعا (نقش كيسى در اكتبر سورپرايز) است، ناديده گرفته و در عوض، شهادتهاى مشكوك - بسا ساختگى - جمهوريخواهها را پذيرفته است.
* افزون بر اين، مدارك كميته مسلم مىكند كه تحقيق گران كميته خود در نتيجه تحقيق، ذينفع بودهاست. بخصوص رئيس مشاوران، بارسلا. او در 1980، وكيل بانك فاسد BCCI بوده و بابت حمايت از بانك در برابر مطبوعات و تحقيقات دولتى، بانك به او بيشتر از 2 ميليون دلار، پول دادهاست. همزمان، بارسلا شريك پل لاكسالت LaxaltPaul، رئيس مبارزات انتخاباتى ريگان - بوش، در انتخابات رياست جمهورى نوامبر 1980 نيز بودهاست.
در حقيقت، مدارك موجود در دستشوئى زنان سابق مجلس نمايندگان، نشان مىدهند كه فصل جذابى از تاريخ اخير امريكا - تاريخى كه انتخابات رياست جمهورى نوامبر 1980، محور آنست - سخت غلط نوشته شدهاست. حتى اگر هنوز كسى داورى كند كه مدارك بر اثبات "معامله" جمهورى خواهان دلالت قطعى ندارند اما هم او نمىتواند انكار كند كه جمهوريخواهان، در طول مبارزات انتخاباتى، در مذاكرات پرزيدنت كارتر در باره گروگانها، اختلالهاى جدى بوجود آوردهاند.
اما ماجراى پولهايى كه سيروس هاشمى دريافت كردهاست:
در 23 سپتامبر 1980، بهنگام رقابت ريگان با كارتر بر سر رياست جمهورى، دو مرد اهل بوستن به سيروس هاشمى تلفن مىكنند. اين دو پيام رمزى به او ابلاغ مىكنند. آنها به بانكدارى كه سيروس هاشمى است اطلاع مىدهند كه "ناخداى كشتى يونانى" مىخواهد 3 ميليون دلار به شعبه بانك او در آنتيل هلند بسپرد.
به هاشمى گفته شدهاست كه نام "ناخداى كشتى يونانى" فيبولوس "Fibolous" است. يكى از اين تكزاسى، قاضى سابق، هارل تيلمن بودهاست. او خود را دوست 30 ساله ژرژ بوش، نامزد معاونت رياست جمهورى امريكا مىدانستهاست. در آن تاريخ، نقش واسطه اصلى را در كوششهاى پرزيدنت كارتر براى آزاد كردن 52 گروگان امريكائى بازى مىكردهاست.
در 20 نوامبر، بعد از شكست كارتر در آزاد كردن گروگانها، تيلمن از نو، به هاشمى تلفن مىكند. اين بار، با او در باره خريد يك پالايشگاه نفت صحبت مىكند. به هاشمى مىگويد با بوش، كه به معاونت رياست جمهورى انتخاب شدهاست، رابطه دارد و با "آدمهاى بوش" در باره ورشكستگى سيروس هاشمى و شريك او، در پى معامله پالايشگاه نفت، واقع در نيوفوندلند مشورت كردهاست. تيلمن به او گفتهاست: "آدمهاى بوش آمادهاند در رفع اين گرفتارى، كمك كنند. اما تا پيش از شروع رسمى ريگان و بوش بكار، در 20 ژانويه 1981، نمىتوانند عمل كنند".
وقتى از تيلمن، در باره تلفنهايش به سيروس هاشمى، در 1980، پرسيدم، گفت: نه دادن 3 ميليون دلار و نه وعده كمك آدمهاى بوش به او را به ياد نمىآورد. بياد نمىآورد تلفنى به سيروس هاشمى كرده باشد. او بياد مىآورد كه بازجويان كميته تحقيق، در 1992، در اين باره از او پرسيدهاند اما محتواى پرسشهاى آنها و پاسخهاى خود را به ياد نمىآورد. اطمينان مىداد كه قصد فرار از پرسشهاى مرا ندارد.
با وجود اين، تيلمن بر آن تلفنهاى اسرارآميز، امر واقع تازهاى را افزود: او گفت در زمان شركت او در مبارزات انتخاباتى ريگان و بوش، او مشاور حكومت اسلامى راديكال ايران نيز بودهاست. تيلمن همچنين احساس كرده بود پرزيدنت كارتر در كار گروگانها در ماندهاست.
انقلاب اسلامى: درخور يادآورى است كه، در آن تاريخ، رجائى نخست وزير و هاشمى رفسنجانى رئيس مجلس و بهشتى رئيس قوه قضائيه بودهاند. آنها از كجا، در امريكا، دوست 30 ساله بوش را يافته و مشاور حقوقى حكومت ايران كردهاند؟!
علت پرداخت 3 ميليون پول به سيروس هاشمى - حتى اگر بازپرداخت وجه دريافت شده و يا بهاى معاملهاى باشد - دليل ديگرى بر وابستگى سيروس هاشمى به جمهوريخواهها است. سيروس هاشمى، با استانلى پوتينگر Stanley Pottinger، كه در حكومت نيكسون صاحب مقام بوده، از نزديكهمكارى داشته است. با جون شاهين، حرفهمند جمهوريخواه و دوست نزديك ويليام كيسى، مدير فعاليتهاى انتخاباتى ريگان و بوش، شريك بودهاست.
بگفته جمشيد هاشمى، برادر سيروس هاشمى، كيسى با سيروس هاشمى، از بهار 1980، براى جلوگيرى از آزاد شدن گروگانها، همكارى را شروع كردهاست. گزارش كميته تحقيق مدعى است در نوارهائى كه، بر آنها، اف بى آى گفتگوهاى تلفنى سيروس هاشمى را از سپامبر 1980 تا فوريه 1981، ثبت كردهاست، كوچكترين اشاره به ماجراى اكتبر سورپرايز نيست. اما من در آن دستشوئى تاريك، نوارهائى را يافتم كه در آنها، براى مثال، از دادن 3 ميليون دلار به سيروس هاشمى صحبت شدهاست و كميته تحقيق كمتر اعتنائى به آن نكرده است. باز نوارهائى يافتم كه حاكى از ارتباطات مالى شاهين و سيروس هاشمى با چهرههاى دولتمند فيليپين و خاورميانه و بانك فاسد BCCI و خانواده پهلوى است . اين دادهها و شهادتها گوياى اين واقعيت هستند كه هاشمى انگيزه قوى در جلوگيرى از موفق شدن كارتر در حل مشكل گروگانها داشته و ويليام كيسى او را بكار گرفته است.
* در 22 سپتامبر، يك روز پيش از تلفنها از هوستن، هاشمى، تلفنى، در پى يافتن 40 ميليون دلار براى كمك به شاهين بودهاست تا او بتواند كنترل پالايشگاه را از نو بدست آورد. در همان هفته، سيروس هاشمى و جون شاهين مىخواستهاند، باهم، بانكى را در آسيا، با شركت سرمايه گذاران فيلى پينى ايجاد كنند.
* در اواسط اكتبر، در همان حال كه سيروس هاشمى، بظاهر، با حكومت كارتر، در حل گروگانها، همكارى مىكردهاست، با جمهوريخواهها نيز در فروش اسلحه به ايران، شروع بهمكارى كردهاست.
نوارهاى افى بى آى حاكى از دروغى است كه سيروس هاشمى در كار گروگانها گفته است. در 22 اكتبر 1980، افى بى آى گفتگوهاى همسر سيروس هاشمى، هما، با او را ضبط مىكند. هما شوهرش را بابت تكذيب گفتگوهايش با نخست وزير ايران، محمد هاشمى، سخت سرزنش مىكردهاست. به او هشدار مىدادهاست: "ممكن نيست بتوانى دوچهره داشته باشى و نقش آژان دوبل را بازى كنى".
انقلاب اسلامى: آن زمان، نخست وزير محمد على رجائى بود. اما اگر در نوار، صحبت از محمد هاشمى بودهاست، يا مقصود هاشمى رفسنجانى رئيس وقت مجلس و يا مراد، برادر او، محمد هاشمى بودهاست.
* روز بعد، 23 اكتبر 1980، شاهين، از نو، در دفتر كار سيروس هاشمى، بودهاست. با يكى از تلفنهاى تحت شنود، يك شريك اروپائى خود، ديك گدك Dick Gaedecke،را در باره آخرين فعل و انفعالات گفتگوها بر سر گروگانها، توجيه مىكردهاست. هاشمى از طريق شاهين، كسيى را از جزء به جزء استراتژى كارتر در اين باره، آگاه مىكردهاست.
در 24 اكتبر، اف بى آى به استناد شنود مكالمات سيروس هاشمى، يادداشت رمز ديگرى از روابط نزديك سيروس هاشمى با جمهوريخواه معروف ديگرى، ثبت مىكند. در يادداشت، دو حرف اول سيروس هاشمى در اين جمله، قيد شدهاند: "عمليات بانكى س.ه براى ريگان در خارج از امريكا".
امكان ارتباطى ميان ريگان و هاشمى اطلاعى كاملاً جديد نيست. خبر از اين ارتباط را نخست رويتر، به استناد منابع خود در اف بى آى داد: نام ريگان در يكى از نوارهائى شنيده شدهاست كه بر آنها مكالمات تلفنى سيروس هاشمى ضبط شدهاند. اما تحقيق كنندگان كميته تحقيق گفتند در 548 نوارى كه در اختيار كنگره گذاشته شدهاست، نامى از ريگان برده نشدهاست. به استثناى اينكه بهنگام گفتگوى تلفنى، تلويزيون يكى از دو طرف گفتگو باز بوده و اسم ريگان در برنامه تلويزيونى پخش و ضبط شدهاست.
اما تحقيق كنندگان نتوانستهاند توضيح بدهند چرا در يك نوار، 8 روز خالى است. 11 روز ديگر نيز پاك شدهاست. بقول متخصصان شنود نوار، بسا از عمد چنين كردهاند. با وجود اين، كميته تحقيق هيچ چيز مظنونى در نوارها نديدهاست!
براى پاك گرداندن جمهوريخواهها، كميته تحقيق شهادت احمد مدنى، وزير دفاع سابق ايران را نيز به حساب نياورد. او شهادت دادهبود كه در به تأخير انداختن آزادى گروگانها تا بعد از انتخابات رياست جمهورى امريكا، سيروس هاشمى، بطور محرمانه، با جمهوريخواهها كار مىكردهاست. هاشمى كيسى را به ديدارى با ايرانيان برده بود براى گفتگو بر سر گروگانهاى امريكائى در تهران. سيروس هاشمى به مدنى گفته بود: "كيسى مىخواهد از آب گل آلود، ماهى بگيرد". و نيز، مدنى شهادت داده بود كه هاشمى نقش دوگانه بازى مىكرد. در ظاهر براى پرزيدنت كارتر و در باطن براى ريگان - بوش كار مىكرد.
در دوران انتقالى، يعنى بعد از پيروزى ريگان و پيش از تصدى رياست جمهورى، اف بى آى مكالمات بيشترى را ضبط مىكند. اين مكالمات گوياى روابط سيروس هاشمى با جمهوريخواهها هستند. در 20 نوامبر، همان روز كه تيلمن با او از "آدمهاى بوش" تلفنى گفتگو كردهاست. هاشمى با دوستى ايرانى به اسم محمود معينى از روابط خود با كيسى صحبت كردهاست. اين زمان، كيسى كارهاى انتقال تصدى رياست جمهورى از كارتر به ريگان را بر عهده داشتهاست. سيروس هاشمى به معينى گفتهاست: من با كيسى، سالهاست دوست هستيم.
سرانجام، حكومت كارتر، سيروس هاشمى را، از گفتگوها بر سر گروگانها، كنار مىگذارند. علت اشتغال هاشمى به خريد اسلحه براى ايران بودهاست. بنا بر آنچه اف بى آى ضبط كردهاست، در 15 ژانويه 1981، سيروس هاشمى، با مقامات سپاه پاسداران، درلندن ديدار و براى آنها حسابى به مبلغ 87/1 ميليون ليره انگليسى (حدود 3 ميليون دلار) باز مىكند. پول اختصاص به خريد اسلحه داشتهاست.
در 19 ژانويه 1981، آخرين روز رياست جمهورى كارتر، در يكى از گفتگوهاى تلفنى خود، براى عدهاى تشريح مىكردهاست كه "توافقهاى بانكى انجام گرفتند براى آنكه گروگانهاى امريكائى در تهران آزاد شوند". هاشمى در باره خريد اسلحه براى ايران نيز با آنها، صحبت كردهاست. شركاى او پرسيدهاند: "ترتيب كار با دوستانمان چطور خواهد بود؟" و "من قدرى عصبى هستم. در اينجا همه سعى دارند وارد عمل شوند". و روز بعد، بلافاصله بعد از اداى سوگند توسط ريگان، گروگانها آزاد شدند.
در هفتههاى بعد از آن، پولها همچنان به بانك سيروس هاشمى ( CompanyBank and TrustFirst Gulf)سپرده مىشدند. در اوائل فوريه 1981، اف بى آى مكالمهاى را ضبط مىكند كه بنا بر آن، حوالهاى از بانك BCCI، فردا، از لندن، توسط كنكورد، براى او فرستاده مىشود.
چند روز بعد از اين مكالمه، دستگاه دادگسترى جديد (تحت امر وزير منصوب ريگان) به اف بى آى دستور مىدهد، شنود مكالمات سيروس هاشمى را قطع كند. اف بى آى و دادستانهاى محلى بر آن مىشوند مكالمات ضبط شده را براى تحت تعقيب قضائى قرار دادن سيروس هاشمى، به جرم فروش اسلحه، بمدت بيش از 3 سال، مورد استفاده قرار دهند. با اطلاع از اين امر، در ماه مه 1984، وقتى كه مدارك در اختيار هيأت منصفه قرار گرفتند و بنا بر تعقيب سيروس هاشمى شد، وزارت دادگسترى سيروس هاشمى را آگاه مىكند و او پرواز خود را به نيويورك لغو و از توقيف شدن مىرهد.
كمتر از يك سال بعد، تاجران اسرائيلى فروش اسلحه، آلبرت شويمر
Albert Schwimmer و يعقوب نيمرودى، براى ديدار با سيروس هاشمى، به هتل لوكسى مىروند. عدنان قاشوقى و منوچهر قربانى فر نيز براى شركت در اين گردهم آئى، به آن هتل مىروند. هاشمى پيشنهاد فروش اسلحه بيشترى را به ايران مىكند. او، از نو، با شاهين و كيسى كار مىكند و كيسى حالا ديگر رئيس سيا است.
يك سال بعد، همچنان در لندن، سيروس هاشمى ناگهان بيمار مىشود. بيمارى او سرطان خونى حاد تشخيص داده مىشود. او در 21 ژوئيه 1986، مىميرد. اما كارى را كه سيروس هاشمى، در اطاق آن هتل، شروع مىكند، چند ماه بعد از مرگ او، از پرده بيرون مىافتد و افتضاح ايران گيت نام مىگيرد.
انقلاب اسلامى: علت به رياست جمهورى رسيدن كسى مثل ژرژ دبل يو بوش را در "تحقيقى" مىتوان يافت كه با پنهان كردن مدارك، انجام گرفتهاست.اى بسا اگر كميته تحقيق كنگره كار خود را احقاق حق و هدف از آن را بازگرداندن اخلاق سياسى به هر سه قوه مجريه و مقننه و قضائيه مىشمرد و حقيقت را فداى مصلحت نمىكرد، امريكا مديرانى ديگر مىيافت. اما وقتى قدرتى وارد مرحله انحطاط مىشود، چشمهاى حقيقت بين مسئولان امور كور مىشوند. چنانكه از اينهمه كه بر نوارها ضبط بودهاند، اعضاى كميته و تحقيق كنندگان آنها، كلمهاى رانمىشنوند!. در آنچه به گزارش و اسنادى مربوط مىشود كه بنىصدر در اختيار اين كميته گذاشت، نه تنها، همه، ناديده گرفته شدند، بلكه در گزارش كميته، قولهاى جعلى را آوردهاند كه خود ساخته و به بنىصدر نسبت دادهاند. با وجود اين، همانطور كه مىخوانيد، كميته ناگزير شدهاست "دريچه فرارى" را باز بگذارد.
لذا گفتهاست نمىگويد سازش پنهانى انجام نگرفتهاست. مىگويد: مدركى كه وقوع را ثابت كند، يافت نشد!!