اقتصاد و نابسامانى اجتماعى آئينهاى كه رژيم را
چنانكه هست نشان مىدهند:
مركز ريسك سنجى risk wireگزارش دادهاست كه ريسك اقتصادى در ايران نسبت به ماه گذشته
68 درصد افزايش يافته است. در بين پنج درجه ريسك از يك تا پنج، ايران در درجه چهارم
قرار دارد و رتبه ايران نيز در بين 60 كشور، از نظر ريسك 58 مىباشد.
اين مركز ريسك سنجى، ريسك اقتصادى ايران را
در 6 ماه گذشته 66 درصد اعلام كردهاست كه اين رقم در ماهگذشته به 67 افزايش يافته
است.
حداقل ريسك اقتصادى به سنگاپور اختصاص دارد كه
ميزان آن 12 درصد است و بيشترين نيز با 78 درصد مربوط به ونزوئلا است. ريسك اقتصادى
در آمريكا نيز 21 درصد گزارش شدهاست.
اين مؤسسه ريسك را از صفر تا صد درصد درجه بندى
كرده است.
در 13 مهر، خبرگزارى فارس خبر داد كه ايران در
بين 140 كشور در رتبه 131 شاخص جذب سرمايه گذارى خارجى قرار دارد: براساس گزارش كنفرانس
توسعه و تجارت سازمان ملل (آنكتاد)، ايران در رتبه 131 شاخص عملكرد سرمايهگذارى خارجى
قرار دارد. آنكتاد، در آخرين گزارش خود كه در سال 2003 منتشر كردهاست، شاخصى به نام
"شاخص عملكرد سرمايهگذارى خارجى" معرفى كرده و 140 كشور جهان را بر اين
اساس ردهبندى كردهاست. بنابر اين گزارش، شاخص عملكرد سرمايه گذارى خارجى عبارت است
از نسبت سهم هر كشور از كل سرمايه گذارى خارجى در جهان به سهم توليد ناخالص داخلى آن
كشور در توليد كل جهانى. به اين ترتيب اين شاخص براى ايران در سال 1999 تا 2001 برابر
با يازده هزارم است. در حالى كه اين عدد در سالهاى 93 تا 95، 106 هزارم و در سالهاى
88 تا 90 اين ميزان منفى 119 هزارم بوده است. آنكتاد علاوه بر اين رتبه بندى، شاخص
بالقوه جذب سرمايهگذارى خارجى را نيز منتشر مىكند: ايران از نظر تواناييهاى اقتصادى،
در جهان، در رتبه 74 است. بنابر اين گزارش ، كشورهاى عربستان سعودى، امارات و كويت
به ترتيب در ردههاى 135، 136 و 132 قرار دارند.
ايسنا، از قول رئيس دادگسترى استان خراسان، اعلام كردهاست: دستگاه قضايى طى سال گذشته
با بيش از 7 ميليون و 12 هزار جرم در سطح كشور مواجه بوده است. على اكبر يساقى علت
اصلى اكثر اين جرايم را توزيع ناعادلانه ثروت دانست و خاطرنشان كرد: وقتى در جامعه
87 درصد ثروت در اختيار 13 درصد جامعه باشد و 87 درصد مردم تنها 13 درصد ثروت را در
اختيار داشته باشند، اين رشد جرايم زيادتر نيز خواهد شد.
در 23 شهريور، ابوالفضل رضوى، عضو كميسيون برنامه
و بودجه و محاسبات مجلس، به ايسنا گفتهاست: در بررسى 10 دهك جامعه مشاهده مىشود كه
2 دهك پردرآمد جامعه از هرگونه امكانى برخوردار هستند، و حدود دو تا سه دهك جامعه در
حد متوسط و نزديك به چهار تا پنج دهك همواره در فقر و سختى زندگى را مىگذرانند.
در بررسى وضعيت عمومى مردم، بايد ديد كه در
هر يك از دهكهاى جامعه از نظر ميزان درآمد تفاوت پيدا شدهاست يا نه؟ و اگر تفاوت
پيدا شده، درآمد كدام دهك نسبت به گذشته افزايش داشتهاست.
دليل ثابت ماندن وضع دهكها در جامعه، عدم
افزايش توليد در جامعه است. اين مساله موجب مىشود كه اشتغال بوجود نيايد. در نتيجه،
بايد منتظر افزايش دهكهاى كم درآمد و فقير جامعه باشيم.
به خود اختصاص داده، تهديد است.
تا زمانى كه آزادى تفكر و بيان انديشه به طور
روشن و به عنوان امرى نهادينه در كشور ديده نشود، توليد ثروت ناممكن خواهد بود.
در 23 شهريور، دكتر محمد خوش چهره، استاد اقتصاد
در دانشگاه تهران، به ايسنا گفته است:
نحوه توزيع درآمد و ثروت در جامعه نه تنها در
جهت رشد نيست، بلكه مىتواند اقدامى ضد توسعه تلقى شود. توزيع نامناسب درآمد در ادبيات
برنامه ريزى و سياستگذارى، بحثى جدى تلقى مىشود. در سه برنامه گذشته، با وجود ديدگاههاى
استراتژيك نظام و يا صراحت قانون اساسى، حركت جامعه به سمت توزيع نابرابر ثروت بودهاست.
كاهش ارزش پول ملى و تكيه به پول خارجى يكى از عواملى بودهاست كه بر گستردگى خط فقر
و فشار تورمى اثر گذاشته است.
نبود كنترل و نظارت لازم بر سبد خانوار گروههاى
كمدرآمد و ضعف نظارت بر بازار مسكن باعث شده است، يك فشار مضاعف هزينهاى بر آنها
وارد شود.
مطلق
گرفتن نرخ رشد و تبعات آن، كه به توزيع نامناسب ثروت منجر مىشود، باعث شدهاست كه
در سه برنامه گذشته، ديدگاههاى استراتژيك نظام به سمت توزيع نابرابر ثروت در جامعه
حركت كند. خصوصى سازى نه تنها سطح اشتغال را حفظ نكرده بلكه منجر به تعطيلى بسيارى
از واحدهاى واگذار شده با هدف انتفاعى و سودخواهى شده و موجب گسترش فقر و رشد نكردن
اقتصاد گشتهاست.
خوش چهره با اشاره به بيكارى 150 هزار نفر از
كاركنان واحدهاى توليدى در سال گذشته، خاطرنشان كردهاست: اين نوع بيكارى رهآورد گسترش
خط فقر، مشكلات طبقاتى و افزايش فشارهاى اقتصادى بر گروههاى كمدرآمد خواهد بود.
دولت بر خصوصى سازى به عنوان ابزارى كه تبديل
دارايى هاى دولت را به منابع ريالى برعهده دارد، نگاه مىكند.
دكتر جمشيد پژويان، عضو هيات علمى دانشگاه علامه
طباطبايى، در گفتگو با ايسنا (25 شهريور)، گفتهاست: به دليل نبود جاذبه در زمينه سرمايهگذارى
و موانع موجود بر سر راه توليد كنندگان، بسيارى از بنگاههاى توليدى كشور ناكارآمد
بوده و در نتيجه اقتصاد ايران دچار بيمارى شده است...
فساد اقتصادى مربوط به ساختار اقتصادى دولت مىشود
و در جايى كه دولت نظارت و كنترل اقتصاد را در دست دارد، فساد اقتصادى نيز ايجاد خواهد
شد.«
با ورود اقتصاد به دوران جديد و لزوم سياستگذارى
اقتصادى در كشور، به دليل پوشيده ماندن ناكارايى توليد ناخالص ملى از طريق درآمدهاى
نفتى، توجه قابل قبولى به تخصصگرايى در فعاليتهاى اقتصادى نشد.
در حال حاضر سياستگذاريهاى اقتصادى كشور با ساختارهاى
معيوب و غير كارآمد انجام مىشود. فعاليتهاى غير قانونى، از جمله قاچاق و فعاليتهايى
كه به منظور فرار مالياتى به طور پنهانى انجام مىشوند، عامل اصلى وجود اقتصاد زيرزمينى
است.