ﺁیا "طرح خاورمیانه بزرگ " اعتراف به شکست سیاست مهار ملتها توسط دولتهای استبدادی است ؟:
انقلاب اسلامی : در قسمت اول این فصل، طرح خاورمیانه بزرگ و نظرگاههای رقیب انتخاباتی بوش و در قسمت دوم واکنش اروپا و در قسمت سوم تقلاهای سران عرب را برای سازگار کردن طرح با استبدادهای خود و سازگار شدن با سیاست امریکا می خوانید :
" طرح خاورمیانه بزرگ " و نظرگاههای کلر ، رقیب :
● متن کامل طرح را الحیات منتشر کرده است. هدف طرح رفع سه کمبود است : کمبود ﺁزادی و کمبود ﺁگاهی و دانش و فن و کمبود حقوق و منزلت زنان بطور خاص از راه کمک به استقرار مردم سالاری و به رشد اقتصادی و توسعه ﺁموزشها است : همراه با کوشش برای رفع سه کمبود، اجرای برنامه ای بقصد کاهش نرخ بی سوادی به نصف تا سال 2010 و ایجاد ﺁموزشگاه ها برای تربیت معلم ، بخصوص معلمان زن و گسترش استفاده از اینترنت و ایجاد بنک توسعه بر الگوی بانک توسعه اروپائی و اختصاص دادن وامهای 400 هزار دلاری به واحدهای اقتصادی کوچک و...
22 کشور دنیای عرب بعلاوه کشورهای ترکیه و ایران و افغانستان و پاکستان موضوع طرح خاورمیانه بزرگ هستند.
طرح با توجه به این واقعیت تهیه شده است که تا زمانی كه سياست دور كردن مردم از فعاليتهاى سياسی و اقتصادى در خاورميانه رو به افزايش باشد و كانونهاى قدرت صاحب اختیار سرنوشت مردم باشند، فعاليتهاى تروريستی ، ميزان جرايم و مهاجرتهاى غير قانونی به كشورهاى غربی، همچنان رو به افزایش خواهند بود.
بر بنياد آمار انتشار يافته ، اوضاع اجتماعی ، اقتصادى و فرهنگی در كشورهاى خاورميانه سير خطرناكی را میپيمايند از اينرو ضرورت يافتن راهكارهايی براى حل مسائل این کشورها ، بيش از هر زمان ديگر اهميت دارد.
در اینجا، طرح برای نشان دادن شدت جوئی وخامت وضعیت به آمار مراجعه می کند :
* مجموع درآمد ناخالص ملی ۲۲ كشور عربی بسيار كمتر از كشور اسپانيا است .
* از مجموع ۱۶۲ميليون نفر بالاى ۱۸ سال در كشورهاى عرب نزديك به ۶۵ ميليون نفر يعنی نزديك به ۴۰ درصد بی سواد میباشند كه دو سوم اين تعداد را زنان تشكيل میدهند.
*تا سال ۲۰۱۰ ميلادى بيش از ۵۰ ميليون جوان وارد بازار كار خواهند شد و تا سال ۲۰۲۰ ميلادى نيز كشورهاى عرب براى بيكاران جوان خود نياز به ايجاد سالانه يك ميليون فرصت شغلی دارند.
* در صورتيكه ميزان بيكارى در كشورهاى عرب به همين وضعيت ادامه يابد تا سال ۲۰۱۰ ميلادى شمار بيكاران در اين كشورها به مرز ۲۵ ميليون نفر خواهد رسيد.
* متوسط درآمد يك سوم كشورهاى خاورميانه از دو دلار در روز تجاوز نمیكند از اينرو ، بهبود شرايط معيشتی اين كشورها، بازنگرى در برنامههاى كلان اقتصادى را طلب می کند.
* تنها ۶/۱ درصد مردم كشورهاى خاورميانه قادر به استفاده از شبكه اينترنت میباشند كه اين رقم حتی در مقایسه با كشورهاى در حال رشد آفريقايی نيز كمتر است.
* در حالی كه فقط 5/3 درصد از كرسیهاى مجالس كشورهاى خاورميانه را زنان به خود اختصاص دادهاند اين رقم در كشورهاى در حال رشد آفريقايی به 4/8 درصد میرسد.
* بر بنياد نظر سنجیهاى علمی و معتبر جهانی درسال ۲۰۰۳ ميلادى ۵۱ درصد از جوانان عرب تمايل به مهاجرت دايم به كشورهاى اروپايی را دارند.
با ادامه سياستهاى كنونی در همه عرصههاى سياسی ، اقتصادى و اجتماعی شاهد فروپاشی بيشتر اين كشورها و افزوده شدن تعداد بسيارى به خيل بيكاران و گسترش روز افزون فقر خواهيم بود كه اين وضعيت میتواند در آينده نه چندان دور به خطر بنيادين براى جامعه جهانی تبديل شود.
تنها گزينه براى برون رفت از دايره بسته فقر و عقب ماندگی ، اجراى اصلاحات در همه زمينهها و اجراى نتايج تحقيقات كارشناسان و دانشگاهيان به وسيله حكومتهاى عرب است.
در اين بين مشاركت اقتصادى كشورهاى حوزه درياى مديترانه ، طرح مشاركت كشورهاى خاورميانه و آمريكا با هدف اجراى اصلاحات بنيادين و كوششهايی كه براى بازسازى افغانستان و عراق میشود همگی بخشی از سياستهاى كلان هشت كشور صنعتی جهان جهت خروج از وضعيت نابسامان در كشورهاى خاوميانه میباشد.
سرنگون شدن دو رژيم ديكتاتور در عراق و افغانستان فرصت استثنايی در اختیار كشورهاى صنعتی غرب گذاشته است تا که رهبرى جريان اصلاحات در كشورهاى خاورميانه را به دست گيرند.
كشورهاى صنعتی غرب با در دستور كار قرار دادن برنامه توسعه انسانی سازمان ملل بايد براى اجراى اصلاحات در خاورميانه فعاليت جدى و موثرى داشته باشند.
حمايت از نهادينه شدن اصول دمكراسی،روى كارآمدن حكومتهاى منتخب مردمی ، بسترسازى جهت گسترش دانش و فن آورى در جوامع خاورميانه و ايجاد فرصتهاى مناسب اقتصادى كه منافع دراز مدت اين كشورها را تامين كند بخشی از اقدامهاى كشورهاى صنعتی غرب در اين حوزه مهم و حياتی از جهان را تشكيل میدهد.
كشورهاى عرب به لحاظ آزادىهاى اجتماعی به ويژه آزادى بيان ، در همسنجی با ديگر كشورهاى جهان در پايين ترين جايگاه قرار دارند. (ایران در ردیف 117 است )
براى اجراى تغييرات بنيادين در جوامع این منطقه ، هشت كشور صنعتی جهان بايد نهادينه شدن دمكراسی و ضرورت اجراى بنيانهاى دمكراسی را در این كشورها مد نظر قرار دهند.
كشورهاى پيشرفته غربی براى برگزارى انتخابات آزاد میتوانند آموزهها و تجربيات خود را در زمينه برگزارى انتخابات سالم و به دور از تقلب در اختيار اين كشورها بگذارند.
افزون بر اين، با توجه به حضور كم رنگ زنان در مجالس نمايندگان اين كشورها میتوان مراكز غير دولتی با هدف آشنا كردن زنان دانشگاهی به منظور استيفاى حقوق سياسی و اجتماعی خود تاسيس كرد.
بر اساس گزارش توسعه انسانی سازمان ملل براى هر هزار نفر شهروند عرب تنها ۵۳ نسخه روزنامه وجود دارد و اين در حالی است كه در كشورهاى پيشرفته به ازاى هر هزار نفر ۲۸۵ نسخه روزنامه است.
چاپ مطبوعات در كشورهاى این منطقه بزرگ داراى كيفيت پست بوده و بيشتر رسانههاى ديدارى و شنيدارى در اين كشورها در مالكيت بخش دولتی است.
آن تعداد اندك از رسانههايی كه در مالكيت بخش خصوصی میباشند نيز زير نظر دولت فعاليت دارند از اين رو برنامههاى رسانههاى ديدارى ، شنيدارى و نوشتارى در اين كشورها، تبليغاتی كم محتوا و تنها با هدف تاثيرگذارى بر افكار عمومی است.
گزارش توسعه انسانی سازمان ملل براى برخورد با اين معضل مهم راهكارهاى زير را ارايه كرده است:
* انجام سفرهاى دوره اى نويسندگان و ارباب جرايد كشورهاى غرب و کشورهای خاورمیانه بزرگ .
* برگزارى دورههاى آموزشی با هدف آموزش روزنامه نگاران مستقل
* استفاده از بورسهاى تحصيلی در كشورهاى غرب جهت اعزام روزنامه نگاران و دانشجويان شاغل به تحصيل در اين رشته به مراكز آموزشی كشورهاى غرب
* بربنياد گزارش بانك جهانی ، فساد ادارى ، مالی و اقتصادى مهمترين عوامل توسعه نيافتگی این كشورها است. از اين رو سياست شفاف سازى و مبارزه با فساد در عرصههاى سياسی و اقتصادى لازمه برنامه گذاریهای اقتصادى در اين كشورها است.
فعال كردن نقش سازمانها و گروههاى مدافع حقوق بشر، گرفتن تضمينهاى لازم از حكومتهاى این کشورها در باب رعایت آزادى عمل رسانههاى گروهی ، بسترسازى براى مشاركت زنان در همه عرصههاى اجتماعی و اجراى تغييرات بنيادين در دستگاه قضايی کارهای ضرور دیگری هستند که باید انجام گیرند.
كشورهاى عرب در سال ۲۰۰۳ ميلادى تنها ۱/۱ درصد از توليد كتاب در جهان را به خود اختصاص داده اند . از ﺁن، ۱۵ درصد به مذهب اختصاص دارد. اين در حالی است كه كشور يونان تنها با داشتن ۱۱ميليون نفر جمعيت پنج برابر ۲۲ كشور عرب كتاب منتشر میكند . از این مقایسه ، ميزان عقب ماندگی اين كشورها بدست می ﺁید.
از آنجا كه ۶۵ ميليون نفر از افراد بالاى ۱۸ سال در كشورهاى عرب بی سواد هستند كشورهاى صنعتی جهان میتوانند براى مبارزه با پديده بی سوادى از امكانات موجود در شبكه اينترنت سود جويند و بدين ترتيب ضمن جامه عمل پوشاندن به اين اهداف از ميزان هزينهها نيز بكاهند.
كشورهاى غربی بايد حكومتهاى عرب را به اجراى طرحهاى مبارزه با بی سوادى و آموزش كادرهاى لازم در اين زمينه يارى رسانند.
براى اصلاح ساختار آموزشی ، بايد پيش از همايش آوريل امسال كه با هدف بررسی چالشهاى آموزشی در جوامع خاورميانه با شركت صاحب نظران و كارشناسان منطقه اى ، اروپايی و آمريكايی برگزار خواهد شد تدابيرى انديشيده شوند.
از آنجاكه استفاده از اينترنت در كشورهاى عرب در مقایسه با ديگر كشورهاى جهان در پايين ترين حد است، كشورهاى صنعتی جهان بايد زمينه همكارى بخشهاى دولتی و خصوصی براى گسترش استفاده از اينترنت در شهرها و روستاهاى كشورهاى خاورميانه را به وجود آورند.
در اين بين كشورهاى عراق و افغانستان ، پاكستان ، يمن ، سوريه ، ليبی ، مغرب، مصر و الجزاير در مقایسه با ديگر كشورهاى خاورميانه كمترين بهره ورى را از اينترنت دارند.
با توجه به ضرورت آموزش رشته مديريت در جوامع خاورميانه ، كشورهاى صنعتی جهان بايد دورههاى آموزشی يك ساله براى دانشجويان اين رشته تدارك ببينند كه در اين بين میتوان مركز آموزش مديريت و بانكدارى در بحرين را الگو و سرمشق قرار داد.
در گزارش توسعه انسانی عربی سازمان ملل در زمينه ايجاد فرصتهاى شغلی آمده است كه تنها گزينه پيشاروى كشورهاى در حال رشد خاورميانه فعال كردن نقش بخشهاى خصوصی و الگو قرار دادن سياستهاى اقتصادى كشورهاى اروپاى شرقی پس از فروپاشی بلوك شرق میباشد.
تاسيس "صندوق توسعه منطقه اى" مشابه "بانك عمران و توسعه اروپايی" در كشورهاى خاروميانه باهدف سرمايه گذارى در امور زير بنايی ، آموزش ، بهداشت ، اجراى اصلاحات بنيادين در سيستم مالی اين كشورها، كاهش نقش و دخالت حكومتها در اجراى طرحهاى اقتصادى ، نوسازى سيستم بانكدارى و كاهش موانع گمركی از ديگر راههاى خروج از عقب ماندگی اقتصادى كشورهاى هستند.
تقويت و توسعه بنادر آزاد تجارى ، سهيم كردن سرمايه گذران خارجی در اجراى طرحهاى كلان اقتصادى و برگزارى نشستها و همايشهاى اقتصادى با مشاركت مسوولان بخشهاى دولتی و خصوصی كشورهاى خاورميانه براى بررسی راههاى اجراى اصلاحات اقتصادى نقش مهمی در ترسيم چشم انداز آينده اقتصادى اين كشورها خواهند داشت.
هم اکنون كشورهاى افغانستان ، الجزاير ، بحرين ، مغرب ، لبنان ، قطر ، عربستان ، تونس ، تركيه و يمن روند اجراى انتخابات و مراجعه به آراى عمومی را دنبال میكنند.
قرار است در 8 تا 10 ژوئن که کنفرانس سران 8 کشور ثروتمند جهان تشکیل می شود، بوش این طرح را به ﺁن پیشنهاد کند. اما از هم اکنون ، فرستادگان بوش مشغول موافق گرداندن اروپا و دولتهای عرب و غیر عرب با طرح امریکا هستند.
● نظرگاههای جون کری نامزد ریاست جمهوری امریکا از حزب دموکرات در باب سیاست خارجی :
* در صورتی که تهدیدی متوجه امنیت امریکا شود، من در مقام رئیس جمهوری، منتظر چراغ سبز از خارج، برای بکار بردن قوای نظامی نمی شوم. اما من ﺁنهائی را که می توانند و باید در کار شرکت کنند ، طرد نمی کنم. (از سخنان او در دانشگاه کالیفرنیا ، 27 فوریه 2004)
* سالهای انزوای امریکا - حاصل سیاست بوش - را با دوران جدیدی از اتحاد و همکاری جانشین می کنم. .. مهم نیست چه تعداد خواهیم شد . مهم اینست که همواره تنها نباشیم. ما باید با جامعه بین المللی برای تعریف یک استراتژی جهانی و نه انحصاری ، دستجمعی و نه فردی و انحصاری کار کنیم. (سخنرانی در کمیته روابط خارجی ، نیویورک 3 دسامبر 2003)
* جنگ بر ضد تروریسم، گاه نظامی است و بسا مدتی دراز نظامی میماند ... اما بخصوص عملیات اطلاعاتی و پلیسی است که نیازمند همکاری بین المللی است. (مناظره با نامزدهای دیگر در 29 ژانویه)
* در باره ایران، در مقام رئیس جمهوری ، هم از ﺁغاز ، ﺁماده خواهم بود برای ارزیابی منافع مشترک و عمل بر طبق ﺁن. همانطور که 10 سال پیش ﺁماده بودم برای عادی کردن روابط با ویتنام . مدتهاست که ایران ﺁمادگی خود را برای همکاری در مبارزه با قاچاق مواد مخدر از افغانستان ، اعلان کرده است... همانطور که ما از ایران خواسته ایم افراد القاعده را تحویل بدهد ، ایرانیها هم از ما خواسته اند شر تروریستهای مستقر در عراق را کم کنیم که ﺁنها را تهدید می کنند. این امر که حکومت بوش تن به تسهیل توافقی در این باره را نمی دهد، نه قابل فهم است و نه قابل قبول (سخنرانی در کمیته روابط خارجی ، 3 دسامبر 2003 )
* در باره خاورمیانه، در نخستین روز ریاست جمهوری خود، یک سفیر ویژه رئیس جمهوری را مأمور پیش بردن روند صلح می کنم. این سفیر به شخص رئیس جمهوری و به وزیر خارجه گزارش خواهد داد ... و نیز، من یک فرستادۀ ویژه رئیس جمهوری برای دنیای مسلمان منصوب می کنم . مأموریت او تقویت اسلام میانه رو و یافتن روشهای جدید برای منزوی کردن تروریستها است (سخنرانی در کمیته روابط خارجی، 3 دسامبر )
* در باب جلوگیری از گسترش اسلحه اتمی ، ما می باید بدون فوت وقت عمل کنیم و مانع از ﺁن شویم که تروریستها اسلحه اتمی بدست ﺁورند. پیشنهادم اینست که یک فرستاده ویژۀ رئیس جمهوری منصوب و به کشورها فرستاده شود. مأموریت او اینست که ما و ﺁنها ، باتفاق ، امنیت سیستم را تأمین کنیم و از گسترش اسلحه اتمی جلوگیری کنیم. (سخنرانی در دانشگاه کالیفرنیا، 27 فوریه 2004 )
* بازسازی عراق : وقت ﺁنست که به سازمان ملل باز گردیم و امریکا را به جامعه ملتها باز ﺁوریم. تا هم ﺁمریت و هم مسئولیت را با ﺁنها تسهیم کنیم. تا که قوای ما ﺁماج تنهای حمله نباشند ... حکومت کری یک نیروی انتظامی عراق را تعلیم و به کار خواهد گمارد که توانا به حمایت از خود و مردم عراق باشد (سخنرانی در دانشگاه کالیفرنیا ، 27 فوریه )
* در باب افغانستان، ما می باید به تأخیر حکومت بوش در استقرار قوای ناتو در خارج از کابل، پایان بدهیم ... در مقام رئیس جمهوری ، به توسعه کشت خشخاش پایان خواهم داد و این کار را با دو برابر کردن کمک خاص جانشین کردن کشت خشخاش و تقویت برنامه مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل متحد خواهم کرد (سخنرانی در کمیته روابط خارجی 3 دسامبر )
* در موردکره شمالی ، حکومت بوش کار فوق العاده ... پرزیدنت کلینتون را پی نگرفت. به گفتگوهای مستقیم و رویارو نپرداخت. من تمامی مسائل شبه جزیره کره را روی میز مذاکره می نهم. نه تنها مسئله اتم بلکه مسائل اقتصادی و حقوق بشر و استقرار قوای نظامی را موضوع مذاکره می کنم (مناظره با دیگر نامزدهای حزب دموکرات در 29 فوریه )
* در باب محیط زیست : من متعهد میشوم یک رئیس جمهوری براستی جانبدار محیط زیست باشم ... در ریاست جمهوری من، امریکا نقش خویش را بعنوان رهبر مبارزه جهان با تغییرات ﺁب و هوائی زمین و فقر و بیماریهای واگیر باز خواهد یافت (سخنرانی در نیوهامشایر ، 20 اکتبر 2003 )
|
|
|
